Fakhr al-Din al-Razi’s Commentaries on the Prohibition of Riba (Interest) in Mafatih al-Ghayb

Fahreddin er-Râzî’nin Mefâtihu’l-Gayb İsimli Tefsirinde Ribâ (Faiz) Yasağını Konu Alan Ayetlere Getirmiş Olduğu Yorumlar

Abstract

There is a riba, interest prohibition in Islamic economy thought. This prohibition has been put in place to prevent problems that may arise in economic and social life. During the Jahiliyyah era, there was a group that obtained their income from interest. They used to get back excessively more money than they lent without considering the conditions of the borrower. Islam has also banned interest among the arrangements it has brought in the economic field. He encouraged lending, and proposed postponement in cases of difficulty in payment. With other regulations and the prohibition of interest, Islam wanted to prevent the accumulation of wealth in certain sections and to reduce the income gap between the rich and the poor. Thus, it is aimed to spread the wealth to every category and to actualise social welfare. In this study, al-Razi’s commentaries on the prohibition of Riba (Interest) in Mafatih al-Ghayb will be summarized.

Özet

İslam iktisat düşüncesinde ribâ, faiz yasağı bulunmaktadır. Bu yasak, ekonomik ve sosyal hayatta ortaya çıkabilecek problemleri önlemek amacıyla konulmuştur. Cahiliye döneminde gelirlerini faizden elde eden bir grup bulunmaktaydı. Bunlar vermiş oldukları parayı, borçlunun durumuna bakmadan kat kat, fazlasıyla geri almakta idiler. İslam, iktisadi alanda getirmiş olduğu düzenlemeler arasında ribâyı da yasaklamıştır. Borç vermeyi teşvik etmiş, ödeme güçlüğü çekildiği durumlarda ertelenmesini önermiştir. Borçlunun ödeme imkânı kalmadığı zaman borcun bağışlamasını, sadaka kapsamında değerlendirmiştir. Diğer düzenlemelerle birlikte ribâ yasağıyla İslam, servetin belirli kesimlerde toplanmasını engellemek ve zengin fakir arasındaki gelir farklılığını azaltmak istemiştir. Böylece zenginliğin her kesime yayılmasını, toplumsal refahın gerçekleşmesini hedeflenmiştir. Bu çalışmada müfessir Râzî’nin Mefâtihu’l-gayb isimli eserinde Ribâ yasağıyla ilgili ayetlere getirmiş olduğu yorumlar özetlenecektir.