سفر دشوار عاشق در مثنوی‌های لیلی و مجنون و حُسن و عشق

Özet

این حقیقتی آشکار است که در شعر کلاسیک عشق به بهترین شیوه در قالب غزل و مثنوی‌ها شرح داده شده است. عشق، فصل مشترک ادبیات عرب، فارس و ترک است. دو نمونۀ این مثنوی‌ که سرچشمۀ هردو، به یک افسانۀ عربی برمی‌گردد و زیباترین نمونۀ مثنوی‌های ترکی به شمار می‌روند مثنوی لیلی و مجنونِ فضولی و مثنوی حسن و عشق شیخ غالب -از شعرای دیوانی قرن هجدهم- است. این مضامین به بخشی از ادبیات کلاسیک تبدیل شده و در دوران مختلف و در جوامع گوناگون پذیرفته شده اند و همین باعث ایجاد یک میراث ادبی مشترک شده است. اسلوب‌های کلاسیک ادبیات ترک، ایران و عرب نیز به عنوان اجزای تشکیل دهندۀ این میراث مشترک به میزان مشخصی به یکدیگر نزدیکند. این مثنوی‌ها در دوران مختلف و در جوامع متفاوت بارها موضوع فعالیت‌های ادبی شده و این تداوم و دوام و قوام ادبی باعث غنای این مضامین شده است. در این مقاله، با بهره‌گیری از دو مثنوی مذکور، حالات عشق و سفر دشوارِ راه عشق مورد بررسی قرار می‌گیرد.