Türkiye ve Bazı Avrupa Ülkelerinin Doktora Programlarının Değerlendirilmesi

Özet

Son yıllarda yükseköğretimde tartışılan konulardan biri de doktora eğitimidir. Bu tartışmaların ortaya çıkmasındaki temel etkenlerin başında akademik kariyer sürecinin ilk basamağı olarak görülen doktora eğitimine olan talebin artması söylenebilir. Türkiye’de her alandaki hızlı değişimden yükseköğretim de payını almaktadır. Bu değişim yaşanırken akademik kariyerin ilk basamağı olarak nitelenebilecek doktora eğitimine yatırım yapma ve yükseköğretimde büyümeyi sürdürmek amacıyla öğretim üyelerinin gelişimi için bazı politikalar üretme zorunluluğu bulunmaktadır (Özer, 2011). Bu çalışmada bazı ülkelerin doktora programları giriş koşulları, tez danışmanlığı, doktora süresi, doktora derecesini verme yetkisi açısından bazı ülkelerin eğitim sistemleri incelemek ve karşılaştırmalı bir değerlendirme yapmaktır. Çalışmada araştırma modeli olarak nitel araştırma modellerinden tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışma aynı zamanda ülkelerarası (crossnational) karşılaştırmalı eğitim araştırmasıdır. Doktora programlarına ilişkin veriler, incelenen ülkelerin eğitim bakanlıklarına ait resmi web sitelerinde yer alan verilerden, ulusal ve uluslararası rapor, belge, yönetmelik ve yönergelerden elde edilmiştir ve karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Sonuç olarak incelenen Türkiye’de doktora eğitiminin diğer ülkelere göre daha geç bir yaşta tamamlandığı, Türkiye’deki ALES’e benzer merkezi bir sınav uygulaması diğer ülkelerde bulunmadığı saptanmıştır.