Journals / Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi / 2008 / Cilt: 9 - Sayı: 1
ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİ KULLANAN MAKİNE-EKİPMAN SEÇİM ÇALIŞMALARINDA BULANIKLIĞIN SONUÇLARA ETKİSİNİN İNCELENMESİ
- Pages
- 125–140
- DOI
- —
Abstract
Bulanıklığın ve belirsizliğin bulunduğu seçim problemlerinde Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) modellerinde tamsayıların yerine bulanık sayıların kullanılması tavsiye edilmektedir. Literatürde pek çok farklı ÇKKV modeli geliştirilmiş olmasına rağmen, şimdiye kadar tamsayıların yerine bulanıklığın kullanılmasının sağladığı faydayı analiz eden bir yaklaşım geliştirilmemiştir. Bu çalışmada bulanık sayıların kullanılmasının getireceği faydalar literatürde makine-ekipman seçimi çalışmalarında en sık rastlanan Bulanık ÇKKV yöntemleri olan Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (BAHS) ve Bulanık TOPSIS (BTOPSIS) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada, onaltı adet işleme merkezi ve yedi adet seçim kriteri içeren bir seçim problemi oluşturulmuştur. Bulanık sayılar için tamsayı, üçgen bulanık sayı ve trapez bulanık sayı tipleri kullanılarak seçim probleminde farklı işleme merkezi sıralamaları elde edilmiştir. Sıralamalar arasındaki farklılıklar Spearman’ın Sıra İlişkisi Testi ile analiz edilmiştir. Bulanık sayıların kullanımında oluşan faydanın seviyesini belirlemek için çeşitli senaryolar üretilmiştir.
Özet
Bulanıklığın ve belirsizliğin bulunduğu seçim problemlerinde Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) modellerinde tamsayıların yerine bulanık sayıların kullanılması tavsiye edilmektedir. Literatürde pek çok farklı ÇKKV modeli geliştirilmiş olmasına rağmen, şimdiye kadar tamsayıların yerine bulanıklığın kullanılmasının sağladığı faydayı analiz eden bir yaklaşım geliştirilmemiştir. Bu çalışmada bulanık sayıların kullanılmasının getireceği faydalar literatürde makine-ekipman seçimi çalışmalarında en sık rastlanan Bulanık ÇKKV yöntemleri olan Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (BAHS) ve Bulanık TOPSIS (BTOPSIS) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada, onaltı adet işleme merkezi ve yedi adet seçim kriteri içeren bir seçim problemi oluşturulmuştur. Bulanık sayılar için tamsayı, üçgen bulanık sayı ve trapez bulanık sayı tipleri kullanılarak seçim probleminde farklı işleme merkezi sıralamaları elde edilmiştir. Sıralamalar arasındaki farklılıklar Spearman’ın Sıra İlişkisi Testi ile analiz edilmiştir. Bulanık sayıların kullanımında oluşan faydanın seviyesini belirlemek için çeşitli senaryolar üretilmiştir.