On Two Decrees by Safavid Shahs about Akhlat and Adiljevaz

Abstract

Safavids had deep influences on Anatolia. However, the documents issued by the Safavids regarding this region have not been sufficiently investigated and translated two decrees in Turkey. In current article we studied and translated from Persian to Turkish by early Safavid shahs on Akhlat and Adiljevaz. The originals of these decrees are kept in the archive of Topkapı Palace Museum. The first decree, which dated 920 A.H. / 1514 A.D., issued by Shah Ismail I on tax relief for the residents of Akhlat and Adiljevaz. The other is a decree by Shah Tahmasp I to the Ottoman ruler of Adiljevaz Mustafa Bey, a son of Yularkıstı Sinan Pasha. It was written in 960 A.H. / 1553 A.D. Both of these documents are valuable sources for the study of local history.

Özet

Safevîler Anadolu üzerinde derin etkilere sahip olmalarına rağmen bu devletin söz konusu bölge ile ilgili belgelerinin Türkiye’de yeterince araştırıldığını ve çevrildiğini söylemek mümkün değildir. Makalemizde erken dönem Safevî şahlarının Ahlat ve Adilcevaz’a ilişkin iki fermanını Farsçadan Türkçeye çevirdik ve inceledik. Her iki fermanın asılları Topkapı Sarayı Müzesi’nde muhafaza edilmektedir. Bunlardan ilki I. Şah İsmail’in fermanı olup, Ahlat ve Adilcevaz’ın vergi yükünün hafifletilmesi konusundadır ve H. 920 / M. 1514 yılına aittir. Diğeri ise I. Şah Tahmasp’ın barış girişimleri kapsamında Adilcevaz’ın Osmanlı yöneticisi Yularkıstı Sinan Paşa oğlu Mustafa Bey’e gönderdiği fermandır ve H. 960 / M. 1553 yılında kaleme alınmıştır. Her iki evrak, bölgesel tarihin öğrenilmesi açısından değer arz etmektedir.