Searching the Roots of the XVI Century Ottoman Moral Philosophy in the First Age: Family Ethics in Aristotle and Kinalizade Ali

XVI. Yüzyıl Osmanlı Ahlak Felsefesinin Köklerini İlkçağ’da Aramak: Aristoteles ve Kınalızâde Ali’de Aile Ahlakı

Abstract

Abstract Aristotle, an ancient Greek philosopher who lived between 384-322 B.C., is considered to be also the founder of moral philosophy as well as of many other sciences. His thoughts have been influential not only in Western thought but also in Eastern and especially in Islamic thought. In this respect, the comparison of Kinalizade Ali's family ethics thought, an Ottoman philosopher who lived after Aristotle about two thousand years, with Aristotle's thoughts has given us important findings about the quality and quantity dimension of this effect as well as its temporal dimension. Indeed, at the end of our examination, although the both philosophers had lived in very different time periods and they had great religious and cultural differences, it was recognized that they have similar views on many subjects and that Aristotle was the basis of these considerations.

Özet

ÖzM.Ö. 384-322 yılları arasında yaşamış bir Antik Yunan filozofu olan Aristoteles, birçok bilimin olduğu gibi ahlak felsefesinin de kurucusu sayılmaktadır. Onun ortaya koyduğu düşünceler kendisinden sonra sadece Batı düşüncesinde değil, Doğu ve özellikle İslam düşüncesinde etkili olmuştur. Söz konusu etkinin varlığı sezilen alanlardan birisi de aile ahlakıdır. Bu bakımdan Aristoteles’in düşüncelerinin kendisinden iki bin yıl sonra yaşamış bir Osmanlı filozofu olan Kınalızâde Ali’nin aile ahlakı düşüncesiyle karşılaştırılması bize bu etkinin niceliği ve niteliği yanında zamansal boyutu hakkında da önemli bulgular sağlayacaktır. Nitekim yaptığımız inceleme sonunda, her iki filozofun da çok farklı bir zaman diliminde yaşamış olmaları ve aralarında dinî-kültürel büyük farklılıklar olmasına rağmen birçok konuda benzer görüşlere sahip oldukları ve bu düşüncelerin temelinde Aristoteles’in olduğu görülmüştür.