BURSA KUMYAKA ARCHANGELS CHURCH WALL PAINTINGS

Abstract

The subject of the study is the wall paintings of the Kumkaya (Sige) Archangels (Archangeloi) Church, which is located in the 36,6 km northwest of Bursa, 6,5 km west of Mudanya, 5 km east of Tirilye, and within the town of Kumyaka. The building is constructed on a rocky area in the west of the Kumyaka town, 50 metres above the sea level. Ten chamber of the building including the naos, narthex, Chamber A (Exonarthex), Chamber B (Anargyri/ Healing Cell), Chamber C (Saint Haralambos Chapel), Chamber D (Northeast Chamber), Chamber E and F (Chambers Carved on Stone), Chamber G (Saint Nicholas Chapel), Chamber H (Entrance) survived to this day. The main building of Archangels (Archangeloi) Church, which has ciborium type plan, was constructed in the 8th century and was in use until 1923/1924 thanks to restorations and additional constructions. The aim of the study is to document and describe the current state of the wall paintings, to evaluate and analyze these paintings among Bithynia examples. The previous publications about the wall paintings of the church have been studied, changes in these paintings over time have been identified, these paintings have been photographed, sketched and described, dating suggestions through analogical comparisons have been offered. The material and the paint used for these paintings, whose iconographic and artistic styles have been studied, have been identified through material analysis. Once the apsis, bema, central dome structure, pendants, arch surfaces, narthex dome structure and the surviving paintings on the northern wall have been studied it is understood that the paintings on the walls of the church have four phases; the first phase is between the first half of the 8th century and the beginning of the 9th century; the second phase is the first quarter of the 14th century, third phase is between 1448-1818 and the fourth phase is between 1818 and 1923/1924.

Özet

Çalışmanın konusu Bursa’nın 36,6 km kuzeybatısında, Mudanya ilçesinin 6,5 km batısında, Tirilye’nin 5 km doğusunda, Kumyaka Beldesi sınırları içerisinde yer alan Kumyaka (Sige), Başmelekler (Archangeloi) Kilisesi’nin duvar resimleridir. Kumyaka Beldesi’nin batısında kayalık bir alan üzerinde, denizden yaklaşık 50 m yükseklikte bulunan yapıdan günümüze naos, narteks, A Mekanı (Eksonarteks), B Mekanı (Anargyri / İyileştirme Hücresi), C Mekanı (Aziz Haralambos Şapeli), D Mekanı (Kuzeydoğu Mekan), E ve F Mekanları (Kayaya Oyulmuş Mekanlar), G Mekanı (Aziz Nikolaos Şapeli) ve H Mekanı (Giriş Mekanı) olmak üzere on bölüm gelebilmiştir. Kiborion plan tipini yansıtan Başmelekler (Archangeloi) Kilisesi ana yapısı 8. yüzyılda inşa edilmiş, çeşitli onarım ve eklemelerle birlikte 1923/1924 yıllarına kadar kullanılmıştır. Çalışmanın amacı yapıdaki duvar resimlerinin günümüzdeki hallerini belgeleyip tasvirlerini yapmak, duvar resimlerini Bithynia örnekleri arasında değerlendirmek ve incelemektir. Bu bağlamda yapıdaki duvar resimleriyle ilgili daha önce yapılan yayınlar incelenmiş, duvar resimlerinin zaman içindeki değişimi belirlenmiş, fotoğraflanması, çizimleri ve tasvirleri yapılmış, analojik açıdan karşılaştırılarak tarihlendirme önerileri sunulmuştur. İkonografik ve üslup özellikleri incelenen duvar resimlerinin malzeme analizleri sonucunda resimlerde kullanılan malzeme ve boyalar belirlenmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda apsis, bema, merkezi kubbe kasnağı, pandantifler ile kemer yüzeyleri, narteks kubbe kasnağı, pandantifler ve kuzey duvarda günümüze ulaşan tasvirler incelendiğinde, yapıdaki duvar resimlerinde 8. yüzyılın ilk yarısı ile 9. yüzyılın başları, 14. yüzyılın ilk çeyreği 1448-1818 yılları arası ve 1818 ile 1923/1924 yılları arası olmak üzere dört farklı evre tespit edilmiştir.