YÜKSEKÖĞRETİM YAŞAM KALİTESİ ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE PSİKOMETRİK ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI / DEVELOPMENT OF HIGHER EDUCATION QUALITY OF LIFE SCALE AND MEASURING ITS PSYCHOMETRIC PROPERTIES

Abstract

The quality of life has been examined in social sciences, education, politics, economics and sociology. Each discipline defines the concept of quality of life from different perspectives. Quality of life is a relationship between the quality of the resources available and the individual satisfaction acquired from these sources. Educational services, administrative services and facilities are the most important determinants of quality of life in universities. Students need to have a sense of belonging to their universities in order to be successful in such settings. While research on school quality of life in Turkey is limited, most of the studies are focused on primary and secondary education schools. In this study, while the scale for the quality of life of university students was developed, variables related to the subject were determined by examining the literature in the relevant field. The main goal of this study is to examine the validity and reliability study of Higher Education Quality of Life Scale. The study was conducted on 381 university students from Bulent Ecevit University, Eregli Faculty of Education. Exploratory Factor Analysis (EFA) showed that the scale included 4 factors as called "Technical Proficiency of the Instructor", "Behaviors of the Instructor", "Student Behaviors" and "Qualification of Administrative Staff ". The fit index values obtained from Confirmatory Factor Analysis (CFA) indicated that the four-dimensional scale showed a fitted model. The factor loadings of the scale were ranged from .41 to .89. Cronbach Alpha internal consistency coefficients were.91 for "Technical Proficiency of the Instructor", .89 for "Behaviors of the Instructor", .87 for "Student Behaviors" and .89 for "Qualification of Administrative Staff ". In addition, test-retest reliability coefficients for these sub-factors in consecutive order were .90, .90, .84 and .85. In that case, 36,427% of the variances were explained by "Technical Proficiency of the Instructor" %10,773 by "Behaviors of the Instructor", %10,184 by "Student Behaviors" and, %8,709 by "Qualification of Administrative Staff ". Based on these findings, approximately 66.09% of the total variances were explained by the 4-factor scale. The study findings suggested that the scale may be considered as a valid and reliable instrument in the fields of education and psychology.

Özet

Yaşam kalitesi sosyal bilimler, eğitim, siyaset, ekonomi ve sosyoloji alanlarında araştırılmıştır. Her disiplin yaşam kalitesi kavramını farklı perspektiflerden tanımlamıştır. Yaşam kalitesi, eldeki kaynakların kalitesi ile bu kaynaklardan edinilen bireysel memnuniyet arasındaki bir ilişkidir. Okul yaşantısı bireylerin toplumsal ve mesleki yönden amaçlarına ulaşmalarını sağladığı gibi, yaşamlarının hem estetik hem de entelektüel yönden gelişimini de sağlamaktadır Eğitim hizmetleri, idari hizmetler ve tesisler, üniversitelerde yaşam kalitesinin en önemli belirleyicileridir. Öğrencilerin üniversitelerde başarılı olması için kendi üniversitelerine karşı bir aidiyet hissetmeleri gerekmektedir. Türkiye’de okul yaşam kalitesi ile ilgili araştırmalar sınırlı sayıda olmakla birlikte, çalışmaların çoğu ilköğretim ve ortaöğretime yoğunlaşmış durumdadır. Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin yaşam kalitesine yönelik ölçek geliştirilirken, öncelikli olarak ilgili alan yazın incelenerek konu ile ilgili değişkenler belirlenmiştir. Konu ile ilgili yurtiçi ve yurtdışında yapılan çalışmalar irdelenerek, çalışmaların yaşam kalitesi için önemi ve değişkenlerin belirlenmesi adına incelenmiştir. Buna göre bu çalışmanın amacı, dört boyutlu Yükseköğretim Yaşam Kalitesi Ölçeği’nin (YYKÖ) geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Araştırma Bülent Ecevit Üniversitesi, Ereğli Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 381 üniversite öğrencisi ile yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve Doğrulayıcı faktör analizinden (DFA) yararlanılmıştır. AFA sonucunda 12 maddeden oluşan 4 faktörlü bir ölçme aracı elde edilmiştir. Ölçek faktörleri “Öğretim Üyesinin Teknik Donanımı”, “Öğretim Üyesinin Davranışları”, “Öğrenci Davranışları” ve “İdari Personel Yeterliği” olarak adlandırılmıştır. DFA’dan elde edilen uyum indeksi değerleri dört boyutlu modelin iyi uyum verdiğini göstermiştir. Ölçeğin faktör yükleri .41 ile .89 arasında sıralanmıştır. Cronbach Alpha iç tutarlılık güvenirlik katsayıları “Öğretim Üyesinin Teknik Donanımı” için .91, “Öğretim Üyesinin Davranışları için .89, “Öğrenci Davranışları” için .87 ve “İdari Personel Yeterliği” için .89 olarak bulunmuştur. Aynı alt faktörler için test-tekrar test güvenirlik katsayıları ise sırasıyla .90, .90, .84 ve .85 olarak bulunmuştur. AFA sonucunda her faktörün toplam varyansı açıklama yüzdeleri tespit edilebilmiştir. Bu faktörlerden “Öğretim Üyesinin Teknik Donanımı” varyansın %36,427’sini, “Öğretim Üyesinin Davranışları” %10,773’ünü, “Öğrenci Davranışları” %10,184’ünü ve “İdari Personel Yeterliği” ise %8,709’unu açıklayabilmiştir. Bu sonuçlara göre 4 faktörlü ölçeğin toplam varyansın % 66.09’unu açıklayabildiği bulunmuştur. Elde edilen sonuçlara göre dört boyutlu YYKÖ’nün geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.