The Examination of Values in The Human Rights, Citizenship and Democracy Textbook

İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi Ders Kitabında Yer Alan Değerlerin İncelenmesi

Abstract

Value teaching is a very important concept in terms of educating qualified citizens and democratic processes. In addition, it has an active role in terms of cultural transfer and state-citizen relations. In this research, it was aimed to determine the distribution of the values in the fourth grade Human Rights, Citizenship and Democracy text book according to the units in text and non-text (visual) elements, the frequency of usage and approaches that have been adopted for teaching. In the study which adopts the qualitative research method, the data were collected by using the document examination technique and analyzed with the content analysis technique. After categorization, coding, validity and reliability stages; counting system and inference process was commenced. As a result, it was seen that the values are not homogeneously distributed in the texts and also in the non-text elements, they are piled up in certain units, and the content is available for some values but very few. In terms of value approaches, it was reached that the teaching of value through suggestion based on the transfer of pre-determined values directly to the students without questioning is used most intensively. It was determined that there is very little place given for value disclosure (value setting), ethical reasoning (moral dilemma) and value analysis approaches.

Özet

Değer öğretimi, nitelikli yurttaş yetiştirmek ve demokratik süreçler açısından çok önemli bir kavramdır. Ayrıca, kültürel aktarım ve devlet-vatandaş ilişkileri açısından da aktif bir role sahiptir.Bu araştırmada dördüncü sınıf İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi ders kitabında yer alan değerlerin ünitelere göre metin ve metin dışı (görsel) unsurlarda dağılımının, kullanılma sıklığının ve hangi yaklaşımlar benimsenerek öğretildiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada doküman incelemesi tekniğinden yararlanılarak veriler toplanmış, içerik analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. Kategorilerin tanımlanması, kodlamanın yapılması, geçerlilik ve güvenirlik aşamalarından sonra sayım sistemi ve çıkarsama sürecine geçilmiştir. Sonuç olarak gerek metinlerde gerekse metin dışı unsurlarda değerlerin homojen olarak dağılmadığı, belirli ünitelere yığıldığı ve bazı değerlere içerik elverişli olsa da çok az yer verildiği görülmüştür. Değer yaklaşımları açısından ise en yoğun olarak önceden belirlenen değerlerin sorgulatılmaksızın doğrudan öğrencilere aktarılmasına dayalı telkin yoluyla değer öğretiminin kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Değer açıklama (değeri belirginleştirme), ahlaki muhakeme (ahlaki ikilem) ve değer analizi yaklaşımlarına ise çok az yer verildiği belirlenmiştir.