Mosque Use Density and Physical Environmental Characteristics around the Mosques in Historical and New Development Areas of İzmir, Turkey

Tarihi ve Yeni Gelişme Alanlarında Camilerin Kullanım Yoğunlukları ve Fiziksel Çevre Özellikleri, İzmir-Türkiye

Abstract

This paper aims to compare the mosque use density and physical environmental characteristics around mosques in two types of areas: in historical city centres and in contemporary areas in the periphery are compared. A total of ten mosques were analyzed; seven were located in the city centre (Kemeraltı district), three were located in new development areas (Mavişehir-Şemikler district). Results showed differences in street network pattern and physical environmental characteristics in two areas. In parallel, use density was higher in historical city centres than that in contemporary areas. Despite the methodological limitations (small sample size etc.), this study is important in highlighting the relation between physical environment and people’s behaviour in the case of mosque use.

Özet

Bu çalışma tarihi kent merkezindeki ve yeni gelişme alanındaki camilerin kullanım yoğunlukları ile yakın çevrelerindeki fiziksel çevre karakteristikleri arasındaki ilişkiyi tartışmaktadır. Tarihi kent merkezindeki camileri temsil etmek üzere İzmir kenti Kemeraltı Bölgesinde konumlanan yedi adet cami ve yeni gelişme alanlarındaki camileri temsil etmek üzere İzmir kenti Mavişehir-Şemikler Bölgesinde yer alan üç adet cami seçilmiştir. Seçilen on adet cami için kullanım yoğunluğu ve anılan camilerin yakın çevresindeki mekânların morfolojik özellikleri analiz edilmiştir. Sonuçlar tarihi kent merkezinde ve yeni gelişme alanlarında konumlanan camilerin yakın çevrelerinde fiziksel çevre özelliklerinin (arazi kullanımı ve sokak dokusu ve erişilebilirliği) farklılaştığını göstermiştir. Bu sonuçlara paralel olarak, kullanım yoğunluğu da tarihi alanlarda yeni gelişme alanlarına göre daha yüksektir. Metodolojik eksikliklerine (rağmen küçük örneklem büyüklüğü vb.) bu çalışma, camilerin kullanım yoğunluğu ve mekânsal özellikler arasındaki ilişkiyi analiz ederek, mekân ve insan davranışları arasındaki ilişkiyi irdeleyen çevre psikolojisi disiplinindeki araştırmalara örnek teşkil etmektedir.