Journals / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi / 2017 / Cilt: 4 - Sayı: 13

Eternity Seeking in the Mythology of Ancient Societies (Some Plant, Water and Animals as the Symbol of Eternity)

Eskiçağ Toplumlarının Mitolojisinde Ölümsüzlük Arayışı (Ölümsüzlük Sembolü Olarak Bazı Bitki, Su ve Hayvanlar)

Pages
122–156
DOI
—

Abstract

Universe is the life source of all creatures. Humankind has been endeavoring to understand the secrets of this source and the life offered by it since his creation. This urge founded a base for the purpose of staying young and resisting death. Thus, humankind, as a product of his fiction world which sometimes included some evidences of the real events, tried to reach the secrets of staying young and eternity in the mythological narrations. For this reason, in the mythological thinking primary assets of the universe such as some plants, animals and water were believed to have features of rejuvenation and eternity. At this point, “the life plant”, which Gilgamesh- the legendary hero of the Sumerians- achieved to obtain after several challenges and was captured by a snake, has been the first cycle of seeking eternity. This symbolic plant has changed form over time among societies and was represented by mushroom, apple, grape and life tree. The second cycle of seeking eternity has been “water”. Appearing for the first time in the creation epics of universe and mankind, “water” was attributed the functions of rejuvenation and provider of eternal life. Animal kinds were the last cycle of seeking eternity. Eventually, the same task or function was attributed primarily to snakes and other animals in myths of ancient Asia Minor societies, in Turkish and Greek myths as well as the myths of many other societies.

Özet

Evren tüm canlı varlığın hayat kaynağıdır. İnsanoğlu yaradılışın itibaren bu kaynağın ve onun sunduğu hayatın gizemini anlama çabası içerisinde olmuştur. Söz konusu dürtü genç kalma ve ölüme karşı direnme gayesinin temelini oluşturmuştur. Nitekim insan hayal gücünün ürünü olan ve bazen içerisinde gerçek olayların kanıtlarını da barındıran mitsel anlatılarda genç kalma ve ölümsüzleşmenin sırlarına erişmeye çalışmıştır. Bu amaçla mitsel düşüncede bazı bitki, hayvan ve su gibi evrenin temel varlıklarının gençleştirici veya ebedilik sağlayan özellikler taşıdıklarına inanılmıştır. Bu noktada Sumerlerin efsanevi kahramanı Gılgamış’ın büyük uğraş sonucu elde ettiği ve sonra yılana kaptırdığı “yaşam otu” ölümsüzlük arayışının sembolik ilk halkasıdır. Bu sembolik bitki zamanla form değiştirerek farklı toplumların mitolojilerinde, mantar, elma, asma ve hayat ağacı olarak işlenmiştir. Ölümsüzlük halkasının ikincisini ise “su”dur. İlk olarak evren ve insanın yaradılış destanlarında karşımıza çıkan suya gençleştirici ve ebedi hayatı sağlayıcı bir fonksiyon da yüklenmiştir. Hayvan türleri ise ölümsüzlük arayışının son halkasını oluşturmaktadır. Nitekim Eski Ön Asya toplumlarının mitlerinde, Türk mitolojisinde, Yunan ve daha birçok toplumun mitolojilerinde yılan başta olmak üzere bazı hayvanlara aynı görev ve fonksiyon yüklenmiştir.

Keywords: Eskiçağ, Mitoloji, Ölümsüzlük, Arayış