Journals / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 14
A Turkist Scholar: Bursalı Mehmet Tahir Efendi
- Pages
- 325–350
- DOI
- —
Abstract
There are religion, language and culture throughtout history. But the concept of nationalism emerged after the French Revolution and this is a new concept for human history. In the nineteenth century, the Ottoman State was not a society containing people of different languages and religions.Rapid land losses and minority rebellions have also affected Turks within the Ottoman State.Bursalı Mehmet Tahir, borned at the end of the 19th century when the world has been reshaped, is a scholar who makes very valuable work about Turkish history by starting from the question that; “Who is a Turk?”. Bursalı Mehmet Tahir undertook the work to reveal Turks' contributions in science and arts in the past. While Turkish nationalism became identical with Ziya Gökalp and Yusuf Akçura; Bursalı Mehmet Tahir did not take enough attention that he deserve even though he had suggested similar ideas long before and despite of their importance in Turkish cultural life they are almost forgotten. Through our present work we intend to find out these intellectual place among other thinkers in respect to Turkish nationalistic ideology and reveal hidden aspects of their life and works.
Özet
Dinler, diller, kültürler tarih boyunca vardır. Fakat, milliyetçilik kavramı Fransız İhtilalinden sonra ortaya çıkmıştır ve bu insanlık tarihi için yeni sayılabilecek bir kavramdır. 19. yüzyıla gelindiğinde artık Osmanlı Devleti çeşitli dil ve dinden insanları barındıran bir toplum olmaktan çıkmıştır.Hızlı toprak kayıpları ve azınlık isyanları Osmanlı Devleti dahilindeki Türk unsuruda etkisi altına almıştır.Dünyanın yeniden şekillendiği 19. yüzyılın sonunda doğan Bursalı Mehmet Tahir Bey “Türk kimdir?” sorusundan yola çıkarak Türk tarihi için çok kıymetli çalışmalar yapmış bir âlimdir. Bursalı Mehmet Tahir Bey Türklerin geçmişte bilim ve sanat alanlarında yaptıkları katkıları ortaya çıkaran çalışmalara imza atmıştır.Türk milliyetçiliği Ziya Gökalp ve Yusuf Akçura gibi isimlerle özdeşleşmişken onlardan çok daha önce benzer fikirleri öne süren Bursalı Mehmet Tahir Bey ise hak ettiği ilgiyi görmemiştir ve Türk kültür hayatındaki önemli yerine rağmen bugün adeta unutulmuştur. Çalışmamız aracılığıyla bu ilim adamının Türk milliyetçiliği fikriyatı içindeki yerini ortaya koymak; hayatını ve eserlerini gün yüzüne çıkarmak amaçlanmaktadır.