On the Usage of “Before Christ (BC)”, “Anno Domini (AD)” and “Before Present (BP)” in Social Science

Sosyal Bilimlerde Kullanılan Tarihlendirme Anlatımları İçinde MÖ/MS (Milattan Önce/Milattan Sonra) ve GÖ (Günümüzden Önce) Kısaltmaları Üzerine

Abstract

Before modern historiographic methods were accepted by the academicians, European social scientists prefer to give a specific date about the past mostly refer the resurrection date of Jesus Christ (BC/AD). Whereas Middle Eastern historians, whom wanted to choose a different religious reference agreed on Hz. Muhammad’s hijrat. So researchers are directly dependent on calendar systems for dating.The calendars of Muslim countries differ slightly during in the Middle and the Modern Ages. In Iran and Afghanistan, for instance, with a tradition from the Great Seljukid Empire the beginning of the calendar is based on the Hijrat of the prophet but annual cycle is based on the solar circle. Even the Ottoman Empire, used Hijri calendar at the beginning, but then Rumi calendar had to be accepted. However, Turks in Anatolia converted to Gregorian practice. That’s why, we have to make some adjustments when to mention the works of Ottomans who use the Hijri calendar (based on lunar).Whether we use the Hijri calendar by calibrating it or our dating’s are extracted directly from Gregorian calendar, a new expression has been introduced to scientific world: BP (Before Present). It is derived from inter-discipliner studies. Scientists as physicist or biologist who interested in radiology, tend to use this expression.The study questions how to use these statements in social science.

Özet

Modern tarihçilikle ilgili bakış açısı yaygınlaşmadan önce, geçmiş ile ilgili belirli bir tarih vermeye çalışan Batılı sosyal bilimciler, Hz. İsa’nın doğum tarihinin öncesine ya da sonrasına atıf yapmaktaydılar (MÖ./MS. ya da İÖ./İS.). Bununla birlikte, özellikle Orta Doğulu tarihçilerin Hz. Muhammed’in Hicretini temel alan ve farklı bir takvim sistemi üzerinden yapılan düzenlemeyi kullanmakta olduklarına tanık olduk. Müslüman ülkelerin takvimleri, Orta ve Yeni Çağlardan biraz farklılık gösterir. Örneğin İran ve Afganistan’da, Büyük Selçuklulardan kalan bir gelenekle, takvimin başlangıcına hala Hicret kaynaklık ederken ‘bir yılı’, ‘ay döngüsü’ üzerinden değil, ‘güneş döngüsü’ üzerinden hesap etmektedirler. Osmanlı İmparatorluğu’nda da başlangıçta Hicri takvim kullanılmış, daha sonra da Rumi takvime geçilmişti. Ancak bugün Anadolu’daki Türkler Gregoryen uygulamayı tercih etmişlerdir. Bu sebeple bugün Osmanlıların yaptıkları eserlerin tarihi üzerine fikir yürütürken bazı düzenlemeler yapmak durumunda kalıyoruz. Araştırmacılar, tarihlendirme konusunda takvim sistemlerine bağlı olmak durumunda kalıyorlar. İster Hicri takvimi düzelterek kullanalım ister doğrudan miladi takvim içinden bir tarihlendirme yapalım; son zamanlarda bilimler arası ilişkilerin artmasıyla birlikte, tarihlendirme ile ilgili kullanılan terimlerin yanına, yeni bir ifade girmiştir. Örneğin fen bilimciler, geçmiş ile ilgili özellikle radyolojik metodlar uygulayarak ulaştıkları sonuçları değerlendirirken tarih önerilerine ‘Günümüzden Önce’ (GÖ) ifadesini kullanmaya başladılar.Çalışma bu ifadelerin kullanılabilirliklerini sorgulamak üzere bir öneri getirmektedir.