Some Observations on the Word (GIŠ)zau-: "An Object of Cult" in Hittite Cuneiform Documents

Hititçe Çiviyazılı Belgelerde Geçen (GIŠ)zau-: “Bir Kült Nesnesi” Kelimesi Üzerine Bazı Gözlemler

Abstract

Hittite texts convey detailed information about celebrations and rituals performed by the Hittite society. (GIŠ)zau- is among the objects used in these rituals. (GIŠ)zau-, as a cult object made of silver, gold and wood, occurs together with the verbs úda-: "to bring"; da-: "to take"; dai-: "to put"; har(a)k-: hold, peda-: "carry" and with breads of NINDA.GUR4.RA, NINDAmuriyala, NINDAhali, NINDAharši. (GIŠ)zau-, used/carried by GAL (LÚ.MEŠ)MEŠEDI, LÚSANGA, UGULA LÚMEŠ GIŠBANŠUR and LÚhamina- was put on/near bread as a holy object in the feast rituals and accepted “holy” like bread. This paper examines the mentioned word attested in Hittite cuneiform documents and focuses on some comments and observations about (GIŠ)zau-. It is evaluated that the root of this word can be found in the Hattic language, since the feast rituals related to (GIŠ)zau- belonged to Hattic-Hittite cult and religious traditions.

Özet

Hitit metinleri, kutlanan bayramlar ve gerçekleştirilen ritüeller hakkında ayrıntılı bilgiler aktarmaktadır. Bu bayram ritüellerinde kullanılan nesnelerin arasında (GIŠ)zau- da yer almaktadır. (GIŠ)zau-, gümüş, altın ve ağaçtan yapılmış bir kült nesnesi olarak úda-: "getirmek"; da- "almak"; dai-: "koymak"; har(a)k-: "tutmak"; peda-: "taşımak, alıp götürmek" fiilleri ve NINDA.GUR4.RA, NINDAmuriyala, NINDAhali, NINDAharši ekmekleri ile birlikte geçmektedir. GAL (LÚ.MEŠ)MEŠEDI, LÚSANGA, UGULA LÚMEŠ GIŠBANŠUR ve LÚhamina-görevlileri tarafından kullanılan/taşınan (GIŠ)zau-, bayram töreni ritüellerinde "kutsal bir nesne" olarak "ekmeğin üzerine/yanına konulmakta" ve ekmek gibi "kutsal" kabul edildiği anlaşılmaktadır. Araştırmamızda söz konusu kelimenin geçtiği Hitit çiviyazılı belgeler incelenerek (GIŠ)zau- hakkında bazı yorum ve tespitlere yer verilmiştir. Geçtiği bayram ritüellerinin Hatti-Hitit kültü ve dinsel gelenekleri içerisinde olduğu dikkate alındığında kelimenin Hattice kökenli olabileceği değerlendirilmektedir.