Journals / Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi / 2022 / Sayı: 103

THE VOCAL ASPECTS OF RAZGRAD REGION, KUBRAT DISTRICT - MADREVO, SEVAR AND BISERTSI BEKTASHI VILLAGES

RAZGRAD İLİ, KUBRAT İLÇESİ - MIDREVO, SEVAR VE BİSERTSİ BEKTAŞİ KÖYLERİNİN SES ÖZELLİKLERİ

Pages
245–259
DOI
—

Abstract

The aim of this study is analysing the text which is compiled from the dialects of Mıdrevo, Bisertsi and Sevar villages connected to Kubrat district, Razgrad region of Bulgaria and compiling the existence of unused local dialects of standart Turkish. Thus, examining a research about dialect, linguistic and culture in the framework of limited region is contribute to Turkey Turkish dialect researchs. Working has been carried out by sampling the dialect research methods followed in the last data of linguistic researches of Turkey Turkish dialect which is showing a great development. Audio and video recordings compiled in Mıdrevo, Bisertsi and Sevar villages of Kubrat district constitute the basis of the study. Texts under examination has arisen by transcribing of these records. Dialect analysis are performed based on the compiled texts. A Compilation Dictionary study was also carried out in order to preserve the local vocabulary that is not used in Standard Turkey Turkish and to transfer it to future generations as much as possible. As a result, speak of the Turks in Bulgaria have been examined as a dialect of Turkish. With the work being put forward, dialects of Alevis-Bektashis living in the Kubrat town of the Razgrad region of Bulgaria has been highlighted. With the examination, a great benefit is provided to generally Turkey Turkish dialect researches and privately Balkans Turkish dialect researches. There is no longer a question mark on dialects of Razgrad province, the town of Kubrat, Mıdrevo, Bisertsi and Sevar region.

Özet

Bu çalışmanın amacı, Bulgaristan’da Razgrad iline bağlı Kubrat ilçesi ve Mıdrevo, Bisertsi, Sevar köyleri ağız/ağızlarına ait derlenen metinler üzerinde ses bilgisi incelemesi yapmak ve de standart Türkiye Türkçesinde kullanılmayan yerel söz varlığını derlemektir. Böylece Türkiye Türkçesi ağız araştırmalarına sınırlı bir bölge ağzı çerçevesinde hem dil hem de kültürel açıdan bir araştırma yapılarak katkı sağlanmıştır. Çalışma, son yıllarda büyük gelişme gösteren Türkiye Türkçesi ağız araştırmalarının özellikle son verilerinde izlenen ağız araştırma yöntemleri örnek alınarak yürütülmüştür. Çalışmanın temeli Kubrat ilçesi, Mıdrevo, Bisertsi ve Sevar köylerinde yapılan sesli ve görüntülü video kayıtlarına dayanmaktadır. Görüntülü ve sesli video kayıtlarının metin olarak derlenmesi ve sonrasında bu metinlerin transkripsiyonlu olarak çözümlenmesiyle incelemeye konu olan metinler ortaya çıkarılmıştır. Derlenmiş ve çözümlemesi yapılmış metinlere dayalı olarak ses bilgisi incelemesi güncel yöntemlerle yapılmıştır. Standart Türkiye Türkçesinde kullanılmayan mahallî nitelikli söz varlığının korunması ve olabildiğince gelecek nesillere aktarılabilmesi için Derleme Sözlüğü çalışması da gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, Bulgaristan’da Türklerin konuştukları Türkçe bir ağız olarak ele alıp incelenmiştir. Ortaya koyulan çalışmayla Bulgaristan’da Razgrad ili, Kubrat ilçesinde yaşayan Alevi-Bektaşilerin ağzı öne çıkarılmıştır. Yapılan inceleme, genelde Türkiye Türkçesi, özelde de Balkan Türk ağızları araştırmalarına kuşkusuz büyük yarar sağlanmıştır. Razgrad ili, Kubrat ilçesi, Mıdrevo, Bisertsi ve Sevar ağızları bölgesi üzerinde soru işareti kalmamıştır.

Keywords: Ses Bilgisi, Bulgaristan Türkleri Ağzı, Alevi-Bektaşi, Razgrad, Kubrat, Sözlük.