PALEOMAGNETISM OF THE PLIOCENE VOLCANICS NORTH OF THE LAKE VAN

Abstract

In Eastern Anatolia, there is a common volcanism due to the collision from the Neogene to the Quaternary and the distribution ofrocks related to this volcanism are observed. In previous studies, many geodynamic models were proposed about both tectonicevolution of the region and formation & origin of these volcanics. This study was carried out to investigate the tectonicdeformations paleomagnetically and contribute to development of tectonism in the region. For this purpose, paleomagnetic sampleswere collected in 82 Pliocene sites from north of Lake Van. These paleomagnetic samples are products of different volcanic centersEtrusk, Mountain and plateau basalts. To support the paleomagnetic data and determine the different magnetic properties of therocks, rock magnetic studies such as Isothermal Remanent Magnetization, High Temperature Susceptibility and Anisotrophy ofMagnetic Susceptibility (AMS) have also been carried out. It is obtained that, Magnetite are the responsible mineral for themagnetisation in the majority of the rocks, in the remaining rocks, responsible minerals are magnetite + hematite from IRM studies.Curie temperatures and alteration of the rocks during heating were identified from the high temperature susceptibility studies. Inthe AMS studies, the paleo-flow directions of the volcanic rocks and their volcanic centers were revealed to the north of Lake Van.According to our paleomagnetic results, Erciş Fault / Fault Zone in the north of Lake Van is the main element shaping the generaltectonic settings of the region. Paleomagnetic data reveal that the area to the north of the fault zone does not comprise any rotationwhereas the south of the fault zone was rotated counter clockwise.

Özet

Doğu Anadolu’da, Neojen’den Kuvaterner’e kadar çarpışmaya bağlı gelişen yaygın bir volkanizma ve bu volkanizmaya aitkayaçların dağılımı görülmektedir. Bölgede daha önce yapılmış çalışmalarda bu volkaniklerin oluşumu, kökeni ve bölgenintektonik gelişimi ile ilgili birçok jeodinamik model önerilmiştir. Bu çalışma, bölgedeki tektonik deformasyonları paleomanyetikaçıdan incelemek ve bölge tektoniğinin gelişimine katkı koymak amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda, Van Gölü kuzeyindekiPliyosen yaşlı volkanik kayaçlardan 82 mevkiden yönlü paleomanyetik numune toplanmıştır. Toplanan paleomanyetik numuneler,Etrüsk Volkanı ürünlerinin yanında plato bazaltları gibi farklı volkanik merkezlerin ürünleridir. Paleomanyetizma verilerinindesteklenmesi ve kayaçların farklı manyetik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla Eş Isıl Kalıntı Mıknatıslanma (EIKM), YüksekSıcaklık Süseptibilitesi ve Manyetik Süseptibilite Anizotropisi (AMS) gibi Kaya manyetizması çalışmaları da yapılmıştır. EIKMçalışmalarından, kayaçların büyük birçoğunun mıknatıslanmasından sorumlu mineralin “Manyetit”, diğer kısmının ise“Manyetit+Hematit” olduğu belirlenmiştir. Yüksek sıcaklık süseptibilitesi çalışmalarından, kayaçların Curie sıcaklıkları ve ısınmaesnasında kayaç içerisinde oluşan alterasyon belirlenmiştir. AMS çalışmaları ile Van Gölü kuzeyinde yeralan kayaçların paleoakıntıyönleri tespit edilerek volkanik çıkış merkezleri belirlenmiştir. Paleomanyetizma sonuçlarına göre; Van Gölü kuzeyindeErciş Fayı/Fay Zonu bölgenin genel tektoniğini şekillendiren ana unsur olmakla birlikte fay zonunun kuzeyinde bir rotasyongörülmezken, güneyinin saatin tersi yönünde dönme hareketine maruz kaldığı belirlenmiştir.