Journals / FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi / 2019 / Sayı: 28

UTILITARIANISM AND PRAGMATISM: DIFFERENCES, SIMILARITIES

“UTILITARIANISM” VE “PRAGMATISM”: FARKLAR, ORTAK NOKTALAR

Pages
121–149
DOI
—

Abstract

This article discusses two main problems about embracing Utilitarianism and Pragmatism, which are quite widespread theories in the cultures dominated by the Anglo-Saxon tradition: naming and reduction. The first problem is that Utilitarianism is translated into Turkish as “Faydacılık”, “Yararcılık”, “Utilitarist Ahlak” and similarly Pragmatism is translated into Turkish “Faydacılık”, “Pragmacılık”, “Pragmatizm”. In our daily usage, sometimes that Utilitarianism and Pragmatism are used as if they were same theory and synonymous concepts and furthermore both theories were understood as selfish, egocentric and self-seeking namely something like Egoism causes the second problem. Our solution offer for the first problem is that “Faydacılık” should be used for Utilitarianism and “Pragmatizm” for the Pragmatism. As to second problem, by addressing of the similarities and differences of both theories so we aim to eliminate the misunderstandings causing both being reduced of Utilitarianism and Pragmatism to each other and Egoism.

Özet

Bu makale özellikle Anglo-Sakson geleneğin hâkim olduğu kültürlerde oldukça etkin olan Utilitarianism ve Pragmatism’in akademik dünyamıza alımlanmasında ortaya çıkan iki temel problemi tartışmaktadır: İsimlendirme ve indirgeme. İlk problemi akademik yazınımızda Utilitarianism için “Faydacılık”, “Yararcılık”, “Utilitarist Ahlak” kavramlarının adlandırılması; Pragmatism için ise “Faydacılık”, “Pragmacılık”, “Pragmatizm” kavramlarının kullanılması oluşturmaktadır. İkinci problemi ise daha çok gündelik dilimizde Utilitarianism ve Pragmatism kavramlarının zaman zaman en eşanlamlı olarak ve sanki aynı teorilermiş gibi kullanılması, ayrıca her iki teorinin Egoizm olarak ifade edebileceğimiz bencil, çıkarcı ve ben-merkezci yaklaşımları ifade eder tarzda anlaşılması oluşturur. Makalemizde ilk problemin çözüm önerisi olarak Utilitarianism için “Faydacılık”, Pragmatism için ise “Pragmatizm” kavramlarının kullanılmasını öneriyoruz. İkinci probleme ilişkin olarak ise her iki teorinin ortak ve farklı yönlerine dikkat çekerek teorilerin hem birbirlerine hem de Egoizm’e indirgenmesine neden olan yanlış anlamaları ortadan kaldırmayı amaçlıyoruz.

Keywords: Ahlak, Etik, Faydacılık, Pragmatizm, John Stuart Mill, William James