Şan Kızı Destanı Hakkında Bir Değerlendirme

Özet

Hazar Denizi’nin kuzeyinden Avrupa’ya doğru göçen Bulgarlar MÖ. VI. yüzyılda Büyük Bulgar Hanlığını kurmuş ve bölgeye yerleşmiştir. Bu devlet daha sonra İtil Bulgarları ve Volga Bulgarları olarak ikiye ayrılmış ve İtil Bulgarları İslâmiyet’i kabul etmiştir. Şan Kızı Destanı, İtil Bulgarları arasında sözlü olarak aktarılmış ve İslâmiyet’in bu toplum tarafından kabul edilmesinden sonra Mikail Baştu tarafından yazıya geçirilmiştir. Kaşgarlı Mahmut Divanü Lûgat-i Türk adlı eserinde bu destanın iki parçasına yer vermiştir. Aradan geçen iki yüzyıla rağmen şiir parçalarının aslına uygun olarak Divanü Lûgat-it-Türk’te yer alması o dönemdeki kültürel birliğin görülmesi açısından oldukça önemlidir. Ayrıca destanda mitolojik dönemlerden tarihî dönemlere uzanan bir seyir çizgisi görülmektedir