Journals / Türklük Bilimi Araştırmaları / 2010 / Sayı: 27

Türkçedeki Kelime Türetme Özelliğinin İlköğretim Öğrencilerinin Yazılı Anlatımlarına Yansıması

TÜRKÇEDEKİ KELİME TÜRETME ÖZELLİĞİNİN İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN YAZILI ANLATIMLARINA YANSIMASI

Pages
437–455
DOI
—

Özet

Türkçenin morfolojik yapısından kaynaklanan kelime türetme özelliği anlama ve anlatma becerileri açısından büyük önem taşımaktadır. Kelime kök ya da gövdelerinden yapım ekleri marifetiyle yeni kelimeler türetebilmek, kelime hazinesi genişliğini olumlu yönde etkilemektedir. Araştırmanın amacı, Türkçenin kelime türetme özelliğinin ilköğretim öğrencilerinin yazılı anlatımlarına yansımaları hakkında fikir sahibi olabilmektir. Araştırmada, ilköğretimin her sınıf düzeyi için oluşturulmuş kelime sıklık listelerinden faydalanılmıştır. Her sınıf düzeyi için sıklık listelerinden öğrencilerin en sık kullandıkları 500 kelime alınmıştır. Çalışmanın amacına uygun olarak sıklık listelerinden elde edilen toplam 4000 kelime yapısına göre incelenmiş, yapım eki bulunan türemiş kelimeler sınıf seviyelerine göre çıkarılmış ve aldığı eklerin türüne, sayısına, sıklığına ve yüzdeliğine göre çözümlenip yorumlanmıştır. Genel olarak araştırmada, ilköğretimin bütün sınıf düzeylerinde toplam 715, birbirinden farklı 325 türemiş kelimenin kullanıldığı; 44 farklı yapım ekiyle kelime türetildiği; fiilden isim yapan eklerin toplamda kullanılan yapım eklerinin yarısını karşıladığı ve sayı olarak en az fiilden isim yapan eklerin (2 ek kullanılmıştır) kullanıldığı tespit edilmiştir

Keywords: Dil eğitimi, morfoloji, kelime türetme, yapım eki, kelime hazinesi