Journals / sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi / 2010 / Cilt: 1 - Sayı: 1

Şakir Sırmalı’s Influence on Discourse About Film in the 1950s

1950'LER SİNEMA ORTAMINDA ŞAKİR SIRMALI'NIN SÖYLEMİNİN ETKİSİ

Pages
5–44
DOI
—

Abstract

This article examines the history of Turkish cinema from a cultural perspective. By drawing on articles written by the director Şakir Sırmalı and certain polemical responses to them, it evaluates his impact on film circles in Turkey in the 1950s. Sırmalı was excluded from professional and critical circles while attempting to raise awareness of problems within the Turkish film industry. His professional career as a director and producer ended abruptly, because his distinctive film-making style did not suit the cultural, social, and economic conditions of the film industry at the time.

Özet

Türk sinema tarihine kültürel bir perspektiften bakan bu makale, tartışmalı bir yönetmen olan Şakir Sırmalı’nın entelektüel söyleminin 1950’ler sinema ortamındaki etkisini, onun yazılı metinleri ve ona karşı yazılan metinler etrafında inceleyip ortaya koymaktadır. Amaç, Sırmalı’nın söyleminin Türk sinema ortamında yaptığı etkiyi ve çektiği tepkiyi ortaya çıkarmaktır. Yöntem, bu söylemi oluşturan yazılı metinlerin karma (mixte) biçimde anlatılması ve açıklanması işlemine dayanır. Sırmalı, Türk sinemasının sorunları üzerine kamuoyu oluşturmaya çalışması ve bu sorunları medyatize etmesi sonucunda, sinema çevreleri tarafından (lonca ve eleştiri) dışlanmıştır. Ayrıca, o dönemin Türk sinemasının kültürel, toplumsal ve ekonomik bağlamı Şakir Sırmalı’nın kişisel sinema anlayışıyla çelişmiş, bu sebepten Sırmalı yönetmenlik ve yapımcılık kariyerine de son vermek zorunda kalmıştır.

Keywords: Şakir Sırmalı, Falih Rıfkı Atay, Adnan Ufuk (Nijat Özön), Yılmaz Gruda, Semih Tuğrul, Halit Refiğ, Metin Erksan, Lütfi Akad, Burhan Arpad, Unutulan Sır (1947), Efelerin Efesi (1952), Vahşi İntikam (1955), Kamelyalı Kadın (1957), resmi Ankara sansürü, vergi indirimi, Türk Film Dostları Derneği