Bilgisayar terminolojisinin kapsamı hakkında

Özet

Bu makalede, bilgisayar terminolojisinin kapsamı sorunu, iki tür bilginin varlığı açısından ele alınmaktadır: evrensel olan, insan yorumlarından bağımsız, doğanın kendisinde bulunan ve öznel bilgi, insanlar tarafından yaratılır, iletilir ve dönüştürülür; birinci tür birincildir. Farklı bilgi ve bilimleri ortaya çıkaran, bu iki tür bilginin sürekli kesişimidir. Ancak bugün teknik, sosyal ve insani bilgi alanlarıyla ilgili uygulamalı ve disiplinlerarası bir bilim olarak ortaya çıkan bilgisayar bilimi terimleri, hesaplama ve bilgisayar cihazlarının isimleri olarak doğmuştur. Bilgisayarların unsurları, basit hesaplamalardan ve bunların araçlarından yerel ve küresel ağlara kadar sürekli bir şekilde gelişti ve mükemmelleşti. Bilgisayar terminolojisinin oluşum aşamalarının analizi bu terminolojinin kurucu sınıflandırmasını önermeyi mümkün kılar: merkezin terimleri, bilgisayarın farklı fiziksel ve mantıksal unsurlarını ifade eden terminolojik birimlerdir ve genellikle von Neumann`ın mimari modeline göre belirlenie; ikinci kategori İnternet dahil ağlarla ilgilidir; üçüncü kategori, geleneksel bilgi alanlarının sürekli genişlemesinden ve bilgisayar teknolojilerinin uygulanmasıyla yeni bilimsel alanların (bilişsel, biyolojik, psikolojik, ekonomik vb.) sayısının artmasını içerir. Bu kateqorinin şartları bilgisayar teknolojilerinin uygulanması yoluyla ortaya çıkar. Araştırma, çevre terimlerinin tanımlanmasından, bilgi alanlarına göre sınıflandırılmasından ve bilgisayar terminolojisinin rolünün kesinliğinden oluşur. Gerçekleştirilen analiz, bilgisayar terminolojisinin diğer bilimsel terminolojilerle ilişkili bütüncül eğilimini vurgulamaktadır. Bilgisayar terminolojisinin kaynak dili olarak çoğunlukla İngilizce karşılığına dayanan açıklayıcı örnekler Azerbaycan ve Fransız dillerine aittir.

Abstract

In this article the problem of the extent of computer terminology is considered from the point of view of the existence of two types of information: the universal one, independent of human interpretations, residing in nature itself and subjective information, created, communicated and transformed by people, the first type being primary. It is the constant intersection of these two types of information that gives rise to different knowledge and sciences. Thus, the terms of the science of informatics which appears today as an applied and interdisciplinary science relating to the fields of technical, social and humanitarian knowledge emerged as the names of calculating devices and computers constantly developed and improved from simple calculations and their instruments to local and global networks. The analysis of the stages of the formation of computer terminology makes it possible to propose the constitutive classification of computer terminology which includes the terms of the center – the terminological units denoting different physical and logical elements of the computer generally determined according to the von Neumann model of architecture; those related to networks and particularly to the internet; the terms of periphery arising from the constant expansion of traditional spheres of knowledge and the increase in the number of new scientific fields (cognitive, biological, psychological, economic etc.) through the application of computer technologies. The investigation consists in the identification of the terms of periphery, their classification according to the fields of knowledge and the precision of the role of the computer terminology. The analysis highlights the integrative tendency of computer terminology in relation to other scientific terminologies. Illustrative examples mostly based on equivalents of English as the source language of computer terminology, belong to Azerbaijani and French.

Anahtar kelimeler: Bilgi, yeni bilimsel alanlar, bilgisayar terminolojisinin uzantısı, bilgisayar terimlerinin sınıflandırılması