Bir çocuk kitabı örneğinde çeviri amaçlı metin analizi ve çeviri problemleri: Erich Kastner'in Hayvanlar Toplantısı

Text analysis for translation and translation problems in a children's book example:Erich Kästner's Animal Meeting

Özet

Mevcut çalışmada, Christiana Nord’un “Metin Analizi ve Çeviri, Çeviri Amaçlı Metin Analizinin Teorik Temelleri, Metotları ve Didaktik Uygulaması” adlı yapıtından hareketle Erich Kästner’in “Hayvanlar Konferansı” adlı eseri, çeviri amaçlı metin analizi ve çeviri problemleri açısından konu edinilmektedir. Bu çalışma ile öncelikle metnin işlevi (metin tipleri ve türleri) daha sonra ise Nordun çeviri türleri ve Laswell- Formülüne dayandırılmış olan çeviri modeli açıklanmaktadır. Çalışmanın asıl amacı, çeviri sürecinden önce metin içi ve dışı faktörleri ortaya koymak ve işlevsel metin analizi için bir bilinç geliştirmektir. Bu faktörlerin yanısıra, pragmatik, gelenek, dil çifti ve metin türü ile ilgili çeviri problemleri, çocuk kitabı örneğinde tartışılmaktadır. Bu çocuk kitabı sayesinde, hem kaynak hem de erek metnin metin içi ve dışı faktörleri ve olası çeviri problemleri, Nord’un yaklaşımına göre tespit edilmektedir. Bu yaklaşımdan hareketle erek metinde pragmatik, geleneksel, özellikle dil çifti bazındaki çeviri problemlerinin ortaya çıktığı ve deneyimli çevirmen Süheyla Kaya’nın, bu problemleri dil ve kültür edinci ile aştığı tespit edilmektedir. Bu eser, edebi bir kitap, bir çocuk kitabı olduğu için, kaynak metnin işlevi, erek metnin işlevi ile aynı özellikleri taşımaktadır.

Abstract

In this study Erich Kästner’s “Die Konferenz der Tiere (Animal Meeting)” in terms of text analysis for translation purposes and translation problems is dwelt upon in relation to Christiana Nord’s “Textanalyse und Übersetzen, Theoretische Grundlagen, Methode und Didaktische Anwendung einer Übersetzgunsrelevanten Textanalyse". With the study, firstly the function of the text (text types), and subsequently, Nord’s text types and translation model based on Laswell- formula are explained. The main aim of the study is to reveal in-text and out-of-text factors before the translation process and to develop a consciousness for functional text analysis. Apart from these factors, translation problems related to pragmatic, tradition, language pair and text type are discussed in the example of a children’s book. By means of this children’s book, in-text and out-of-text factors of both source and target text are detected in accordance with Nord’s approach. Within the frame of this approach, it is observed that pragmatic, traditional, especially language pair-based translation problems arise in the target text and experienced translator Süheyla Kaya overcame these problems with language and cultural competence. Since this work is a literary book, a children’s book, the function of source text has the same features with the function of the target text.

Anahtar kelimeler: Çeviribilim, çeviri amaçlı metin analizi, metin içi ve dışı faktörler, çeviri problemleri, Erich Kästner’in Hayvanlar Toplantısı