Kur’ân-ı Kerîm’de أنّى / Ennâ [Zarfı] Semantik ve Gramatik Bir Çalışma

Özet

Bu çalışma, “أنّى / ennâ” lafzının anlamını ve işlevini açıklamak amacındadır. Çalışmada lügatler ile Tefsîr ve Nahiv kitaplarından yararlanılmış ve aşağıdakileri sonuçlara ulaşılmıştır: 1. Bu kelimenin farklı sözlüklerde üç anlamı vardır. 2. Bu lafız, Kur’ân-ı Kerîm’de yirmi sekiz yerde geçmekte olup lafzın beş anlamı vardır. Bunlar; “كيف؟ / nasıl?”, “من أين؟ / nereden?”, “متى؟ / ne zaman?”, “حَيْثُ؟ / nerede?” ve “وَجْهٍ؟ أَيِّ مِنْ / hangi taraftan?” anlamlarıdır. Bunlar yakın anlamlardır ancak “أنّى / ennâ” lafzı bunlardan farklıdır. 3. Müfessirler bu lafzı istifhâm ismi veya mekân zarfı olarak kabul ederler. 4. Bu kelime Kur’ân-ı Kerîm’de hâl olarak mahallen mansûb, zarf ya da haber olarak nasb konumunda i’râb edilir. 5. Nahivcilere göre “أنّى / ennâ”, şart ifade eden mekân zarflarından kabul edilir ve onun dört anlamı vardır. 6. “أنّى / Ennâ” kelimesi nahivciler tarafından, “إنْ / in” şart zarfı anlamında kullanılır, sonra(sında) gelen fiil de merfû’ olur. 7. Nahivcilere göre “أنّى / ennânın” i’râbında iki vecih vardır: a) “إنْ / İn” şart zarfı anlamını içeren cezmeden şart ismi. b) İstifhâm hemzesi anlamını içeren istifhâm ismi.