Nonlactational Milk Discharge: An Ottoman Pharmaceutical Ingredient

Abstract

Numerous medical prescriptions are given in the 14th and 15th century medical manuscripts of the Ottoman period. However, only a small number of pharmaceutical preparations contain non-lactational milk production medically named galactorrhea. In this study, prescriptions which contain nonlactational milk are compiled from Turkish medical manuscripts of the 14th and 15th centuries. The nonlactational milk discharge is used as an ingredient or a medium or a coating in a medical composition, as well as a separate medical substance for the treatment of inflammation and suppuration. For example, in the 15th century, İbn-i Şerif recommended non-lactational milk in the treatment of lung diseases with cough, sputum and fever.The use of non-lactational milk as a drug for conjunctivitis, lung infection, ear infection, etc. have been discussed with examples in the early period of Ottoman medicine.

Özet

XIV. ve XV. yüzyıl Osmanlı el yazmalarında sayısız tıbbi reçete yer almaktadır. Bu reçetelerin bir kısmında, tıbbi isimlendirmesiyle galaktore, yani memeden gelen olağandışı süt benzeri akıntının yer aldığı dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, XIV. ve XV. yüzyıl Osmanlı dönemi elyazmalarında memeden gelen olağandışı süt benzeri akıntının yer aldığı terkipler tespit edilmiştir. Bu akıntının terkiplerde bir bileşen, bir medyum ya da bir sıvağ olarak yer aldığı gibi, iltihap ve cerahatlerin tedavisine yönelik ayrı bir tıbbi drog olarak da kullanıldığı görülmüştür. Örneğin, XV. yüzyılda İbn-i Şerif, öksürük, balgam ve ateşle seyreden akciğer hastalıklarının tedavisinde “kız-oğlan sütünü” tavsiye etmiştir. Erken dönem Osmanlı tıbbında memeden gelen olağandışı süt benzeri akıntının bir drog olarak konjuktivit, akciğer enfeksiyonu, kulak iltihabı gibi rahatsızlıklarda kullanılması tıbbi elyazmalarından örneklerle tartışılmıştır.