Ortaöğretim Öğrencilerinin Kovalent Bağda Elektronların Konum ve Hareketlerini Anlama Biçimleri

Secondary Students’ Understanding of Position and Movement of Electrons on Covalent Bonding

Özet

Kimyasal bağların oluşum sürecini anlayabilmesi için, öğrencilerin atomun son yörünge elektronlarının konum ve hareketlerini kavraması gerekmektedir. Nitekim, kimyasal bağın oluşup oluşmayacağının ve hangi tür bağın oluşacağının belirleyicisi son yörünge elektronlarıdır. Oluşturmacı (constructivist) öğrenme anlayışının yön verdiği bu araştırmada, müfredatın öngördüğü kimyasal bağlarla ilgili öğretimi almış öğrencilerin kimyasal bağın oluşumu sırasında elektronların konum ve hareketini hakkındaki düşüncelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılmış, veri toplama aracı olarak ise açık uçlu sorulardan oluşan bir anket tasarlanmıştır. Anket ortaöğretim 11. sınıf sayısal bölümü öğrencilerine (n= 293) uygulanmıştır. Sorularda öğrencilerden kovalent bağın oluşumu sırasında elektronların pozisyon ve hareketlerini açıklamaları istenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, öğrencilerin büyük bölümünün kovalent bağı oluşturan elektronları doğru konumlandıramadıkları ve hareketine ilişkin bilimsel modeller ile uyumlu olmayan zihinsel modellere sahip olduklarını ortaya koymuştur. Araştırma bulgularından çıkan diğer bir sonuç ise, öğrencilerin yarıya yakın bir bölümünün polar kovalent bağ ve elektron çifti kavramlarını açıklarken elektronların konum ve hareketlerini doğru kullanamadıklarıdır.

Abstract

Students need to understand the position and movement of electrons in the outer shellso as to be able to conceptualize the formation of chemical bonding. This study designed inthe line of constructivist view of knowledge and aimed to find out the ways in which Turkishstudents think about the position and movement of electrons in the formation of covalentbonding after receiving the conventional teaching. Four open-ended probes were designed andthese formed the questionnaire that acts as the assessment tool of the study. The questionnairewas distributed to 11th grade science students (n= 293). They completed the questionnaireright after their conventional teaching on chemical bonding. Probes asked for explanationsabout the motion and position of electrons in covalent bonding. Findings indicated that mostof the students could not indicate the position of electrons in the covalent bonding in thecorrect way and have mental models regarding the motion of shared electrons that are not inaccordance with the scientific ones. Findings also showed that only the half of the studentsprovided scientific explanations in defining the concepts of polar covalent bonding andelectron-pair.Key words: Science education, electron, chemical bonding, covalent bonding,misconception

Anahtar kelimeler: Fen eğitimi, elektron, kimyasal bağ, kovalent bağ, kavram yanılgısı