Journals / Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 6 - Sayı: 1
Diyarbakır Fortress Armory (1740-1746)
- Pages
- 46–62
- DOI
- —
Abstract
m of fortress-city. Diyarbakır is one of the remarkable cities of this type. The importance of Diyarbakırwas increased by the fact that the fortress-city of Diyarbakır was close to the Iranian border, and that theOttomans were in war with the states established in Iran for a long time. Breaking down the longtime peaceperiod in the 18th century after 1639 Kasrışirin agreement caused Diyarbakır to be used also as a logisticsupport centre for the fortress-cities its around.In this study, the importance of Diyarbakır Fortress armory given by Ottoman central administrationbetween the years of 1740-1746, when the Ottoman-Iran war took place, will be emphasized and it willbe tried to shed light on a section of the history of Diyarbakır in the context of the events around thisarmory. In this period, the Ottoman administration sent a large amount of ammunition from Istanbul toDiyarbakır. A serasker takımı (army ammunition) was formed ın addition to the ammunition existed inDiyarbakır Fortress. The broken gunpowder barrels were repaired in order to protect the gunpowder sentwith the ammunition. In this period, ammunition was sent to Mosul, which is one of the cities surroundedby Nadir Shah, from Diyarbakır; then the reduced ammunition of Diyarbakır Fortress was refilled with theammunition sent from the Fortress of Aleppo.
Özet
Yeniçağda Osmanlı hâkimiyetindeki şehirlerin önemli bir kısmının kale-kent şeklinde olduğugörülmektedir. Bu tip şehirler içerisinde dikkat çekenlerden biri de Diyarbakır’dır. Diyarbakır kalekentininİran sınırına yakın olması ve Osmanlıların da uzun süre İran’da kurulan devletlerle savaş içindeolması, Diyarbakır’ın önemini artırmıştır. 1639 Kasrışirin Antlaşması’ndan sonra uzun süren çatışmasızlıkdöneminin XVIII. yüzyılda bozulması, sınır bölgesine yakın olan Diyarbakır’ın, çevresindeki kale-kentleriçin lojistik destek merkezi olarak da kullanılmasına sebep olmuştur.Bu çalışmada, 1743-1746 Osmanlı-İran savaşının da yaşandığı 1740-1746 tarihleri arasında Osmanlımerkezi yönetiminin Diyarbakır Kalesi cephanesine verdiği önem üzerinde durulacak ve bu cephaneetrafında gelişen olaylar bağlamında Diyarbakır kent tarihinin bir kesitine ışık tutulmaya çalışılacaktır.Osmanlı yönetimi, zikredilen savaş yüzünden bu dönemde Diyarbakır Kalesi cephanesine payitahtİstanbul’dan yüklü miktarda mühimmat sevk etmiştir. Ayrıca Diyarbakır Kalesi’nde mevcut cephanedenayrı olarak bir serasker takımı oluşturmuştur. Gönderilen mühimmat arasında yer alan barutun cephanedekorunması için kırık olan barut varilleri tamir ettirilmiştir. Bu dönemde Nadir Şah’ın kuşattığı şehirlerdenbiri olan Musul’a Diyarbakır cephanesinden mühimmat gönderilmiş, azalan Diyarbakır Kalesi cephanesi iseHalep Kalesi’nden sevk edilen mühimmatla yeniden doldurulmaya çalışılmıştır.