ZÜHEYR B. EBÎ SÜLMÂ NIN HAYATI VE DÖNEMİ ÇERÇEVESİNDE MUALLAKASINDA HİKMET

Özet

Bu çalışmada, muallaka şairi Züheyr b. Ebî Sülmâ’nın şiirlerinde hikmet konusu ele alınmıştır. Hayat boyunca biriktirilen tecrübe ve deneyimlerin özünün kelimeler­de hayat bulmuş hali olan hikmet, sahibinin dilinden bilgece dökülen özlü sözlerin genel adıdır. Genel olarak câhiliye şairleri şiirlerinde hikmet şiirini müstakil bir tür olarak işlememiş, hikmetlerle dolu beyitlerini klasik Arap kasidesinin bölümleri arasına serpiştirmişlerdir. Toplumun ortak değerlerinin veciz ifadesi olan hikmet dolu beyitler, şair ve dinleyici için bir mola mahiyetinde olup şiire farklı bir renk ve tat katmıştır. Hikmet şiirinin ham maddesi hayattan kazanılan tecrübeler olduğu için, şiirin muhatabı olan dinleyicilerin bu şiirlerde kendilerini ifade eden duygu ve düşünceleri bulmaları, taşıdığı mesajları benimsemeleri doğal bir sonuç olarak or­taya çıkmaktadır. Kaynağının deneyimler olması, vecizliği, analitik düşüncelerden süzülerek gelmesi, büyük ölçüde doğruluğu ve toplumun ortak aklına hitap etmesi gibi özellikleri hikmet kavramının çerçevesini ortaya koyan ana hatlar olarak gör­mek mümkündür.