REJA IBN HAYWAH AND HIS CALIPHATE CONSULTANCY ACTIVITIES

Özet

Recâ b. Hayve, Emeviler döneminin en önemli alimlerinden biridir. İlmi dirayeti çağdaşı olan ilim alimleri tarafından takdir edilen Recâ, iktidar ve idare mekanizmasının işleyişine fiili olarak katılan bir alim olarak dikkat çekmiştir. Abdülmelik b. Mervan, Velid b. Abdülmelik, Süleyman b. Abdülmelik ve Ömer b. Abdülaziz dönemlerinde yönetim kademelerinde özellikle müşavirlik ve halife danışmanlığı vasfıyla etkin bir fonksiyon icra etmiştir. Bu çalışmada Recâ b. Hayve’nin bu süreçlerde yönetime katılımı ele alınmıştır. Recâ’nın yönetim icraatlarının İslam esasları ve adalet ilkelerine muvafık olması hususunda çaba sarfettiği anlaşılmaktadır. Ümmet istikbali ve ümmet menfaati genel şablonu Recâ b. Hayve’nin temel değerlendirme kriteri olarak belirgin olmuştur. Bundan dolayı Recâ’nın görüşü yönetim konusunda meşruiyet tartışması ve fiili kalkışma vesilelerine karşı son derece kesin ve kati olarak ifade ve eyleme dönüşmüştür. Bu kriterler haricinde Recâ’nın müzakere ve değerlendirme görüşleri konusunda mutedil olduğu görülmektedir.