İslâm Medeniyetinin Kırılan Dinamiği: Ahlâk

Özet

Bu çalışmamızda ahlâk ilminin İslâm dinindeki konumuve tarihi süreçte ortaya çıkan ahlâkî algı değişimininMüslüman birey ve toplumun nitel karakterini ne yöndeetkilediğini araştırdık. Bu anlamda insan nefsi üzerindegerçekleşen ahlâkî değişim ve dönüşüm sürecinde akıl veiradenin hayatî bir öneme sahip olduğu anlaşılmaktadır.İdeal olarak İslâm dininde akıl ve iradeye verilen önemdeherhangi bir problem olmamasına rağmen, zaman içerisindemuhtelif sebeplerle bu niteliklerin ikinci plana atıldığıgörülmektedir. Tabiatıyla bu durumun Müslüman bireyizayıflatıcı bir rol oynadığını ifade etmek yanlış bir değerlendirmeolmayacaktır. Bunun neticesi ahlâkî yapı ile birliktebuna bağlı gelişen diğer bütün değerler sistematiğininbu süreçten olumsuz yönde etkilendiğini söylemek mümkündür.Zira akıl ve iradenin yeterince işlevsel olmadığı birzeminde yalnız ahlâkî bir yapının değil, aynı zamandagenel değer üretme kapasitesini kullanabilme bakımındanetkin ve nitelikli bir kişiliğin gerçekleşmesi de güç görünmektedir.