Journals / Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2018 / Cilt: 20 - Sayı: 2

THE GERUNDIVE SUFFIX -ANA IN TURKISH DIALECTS OF IRAN

İRAN TÜRK AĞIZLARINDA -ANA ZARF-FİİL EKİ

Pages
165–169
DOI
—

Abstract

This study investigates the compound gerundive suffix -AnA in Turkish dialects of Iran. -AnA gerundive suffix indicates temporality and functions as –(y)IncA / -(y)UncA kadar ve –r, -Ar, –xr… -mAz gerundive suffix groups of Standard Turkish of Turkish Republic. Here, it is aimed to answer if this suffix is a gerundive suffix or not by exploring the ways of constructing gerundive suffixes in Turkish. In the dialects having -AnA gerundive suffix, the compound gerundive suffix group AnA + kimi/kimin is also used with the same function. This study also tries to find out which one of these suffixes is more archaic.

Özet

Bu incelemenin konusu, İran Türk ağızlarında kullanılan –AnA birleşik zarf-fiil eki ile ilgilidir. Azerbaycan ve Türkiye Türkçesi üzerine yapılan dilbilgisi çalışmalarında -Ana zarf-fiil eki yer almamaktadır. Kimi İran Türk ağızlarında kullanılan -Ana zarf-fiil eki, zaman bildiren zarf-fiil eki olup ölçünlü Türkiye Türkçesinde kullanılan -(y)IncA, -(U)ncA ve -r, -Ar, -xr… -mAz birleşik zarf gruplarının işlevlerini yerine getirmektedir. İran Türk ağızlarında kullanılan -AnA ekinin bir zarf-fiil eki olup olmadığı durumuna Türkçenin birleşik zarf-fiil eki türetme yollarıyla bu ekin sözdizimindeki işlevlerinden hareketle açıklık getirilecektir. -AnA zarf-fiil ekinin kullanıldığı ağızlarda -AnA + kimi/kimin birleşik zarf grubu da aynı işlevlerde kullanılmaktadır. Bu incelemede -AnA + kimi/kimin birleşik zarf grubu ile -AnA zarf-fiil ekinin hangisinin daha arkaik olduğu da ele alınmıştır.

Keywords: -AnA Zarf-Fiil Eki, İran Türk Ağızları, Birleşik Zarf-Fiil Ekleri, Halhal Ağızlar