Journals / İran Çalışmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 3 - Sayı: 2

Invitation and Edicts Intended for the Shia Ulamā/Sholars: The Example of Shahid al-Awwal and Ali al-Karakī

Şiî Ulemâya Yönelik Davet ve Fermanlar: Şehîd-i Evvel ve Ali el-Kerekî Örneği

Pages
39–65
DOI
—

Abstract

The dynasties that were established in different regions of the Islamic geography made efforts to turn their political centers into scientific and cultural centers. One of the possible reasons for the administrators to support the scholars and invite them to the dynasty center was their sectarian preferences. For this reason, the Sarbadars (1337-1386) and the Safavids (1501-1736) who reigned in the Iran respectively, used to encourage the Imami scholars in the outside regions to migrate to Iran. In this context, the Sarbadar rular Ali al-Mu'ayyad sent an invitation letter to Shahid al-Awwal (d. 786/1384). On the other hand, the Safavid ruler Shah Tahmasb issued an edict to invite Ali al-Karaki (d. 940/1534) to Iran. Although Shahid al-Awwal did not accept the invitation of the Sarbadar ruler, he instead sent his book titled: al-Lum'a ad-Dimasqiya, which he wrote on the Imāmiyya fiqh. On the other hand, with the official appropriation of Shah Tahmasb, al-Qaraki reinforced his influence in Safavid Iran. In this study, firstly the letter that Ali Mu'ayyad sent to Shahid al-Awwal is dealt with, and then the edict issued to Ali al-Karakī by Shah Tahmasb as well as the relationship between al-Qaraki and Safavid administration is emphasized.

Özet

İslam coğrafyasının farklı bölgelerinde kurulan hanedanlıklar, siyasî merkezlerini ilim ve kültür havzasına dönüştürme gayretinde olmuşlardır. Yöneticilerin ilim ehlini desteklemelerinin ve onları hanedanlık merkezine davet etmelerinin muhtemel sebeplerden birisi de mezhebî tercihleridir. İran coğrafyasında hüküm sürmüş Serbedârîler (1337-1386) ve Safevîler (1501-1736), bu sebeple bölge dışındaki İmâmî ulemâyı İran’a göç etmeye teşvik etmişlerdir. Bu bağlamda Serbedârî Emîri Ali el-Müeyyed, Şehîd-i Evvel’e (ö. 786/1384) bir davet mektubu göndermiştir. Öte yandan Safevî hükümdarı Şah Tahmasb ise Ali el-Kerekî’yi (ö. 940/1534) İran’a davet için bir ferman yayınlamıştır. Şehîd-i Evvel, Serbedârî hükümdarının yapmış olduğu daveti kabul etmemekle beraber İmâmiyye fıkhına dair yazmış olduğu el-Lüm‘atü’d-Dımeşḳıyye adlı eserini göndermiştir. Öte yandan Şah Tahmasb’ın resmî sahiplenmesiyle el-Kerekî, Safevî İran’ındaki nüfûzunu pekiştirmiştir. Bu çalışmada öncelikli olarak Ali el-Müeyyed’in Şehîd-i Evvel’e gönderdiği mektup ele alınmakta ardından da Şah Tahmasb’ın Ali el-Kerekî hakkında yayınlamış olduğu ferman ve el-Kerekî’nin Safevî yönetimiyle olan ilişkisi üzerinde durulmaktadır.

Keywords: İslam Mezhepleri Tarihi, Şehîd-i Evvel, İmâmiyye, Ali el-Kerekî, Mektup/Ferman