The Concept of Ash ın Mersin-Silifke Juruks’ Cultural Lıfe

Abstract

Juruks are also known as a nomadic Turkish tribe that live by husbandry and they usually live around Taurus Mountains. The term “Juruks” also refers to nomadic Oghuz tribes (the Turkmen) who arrived and settled in Anatolia. Taurus Mountains are the home for several highlands and pastures, they have high altitude and convenient conditions for Asian style living. That’s why they have become the primary living quarters of the Turkmen who came to Anatolia since the XI th century. Silifke district of Mersin (İçel) province has the favourable climate and geographical features in which Juruks can breed their animals and carry on with their other labor. The district also hosts numerous nomad groups such as Bahşiş, Döneli, Menemenci, Sarıkeçili and Tekeli. The cultural values of Central Asia brought by the nomads are still quite alive across this territory. Ash has a cleansing property. Taking this into consideration, the study examined its place and importance in various implementations starting from its production phase based on the examples attained from Mersin-Silifke Juruks. This way, the importance of ash which was once a must of a certain period in the cultural life was emphasized.

Özet

Yörük; hayvancılıkla geçinen, genellikle Toroslarda yaşayan göçebe Türk oymağı olarak bilinmektedir. Ayrıca, Anadolu’ya gelip burayı yurt tutan göçebe Oğuz boylarını (Türkmenleri) da ifade eden bir kavramdır. Toros dağlarında birçok yayla, otlak ve meranın bulunması, yüksek rakımı, Asya tipi yaşam koşullarına elverişli olması; buranın XI. yüzyıldan itibaren Anadolu'ya gelen Türkmenlerin başlıca yaşama alanı olmasına vesile olmuştur. Yörüklerin hayvanlarını yetiştirebilecekleri ve diğer işlerini devam ettirebilecekleri iklime ve coğrafi özelliklere sahip olan Mersin (İçel)’in Silifke ilçesi; Bahşiş, Döneli, Menemenci, Sarıkeçili ve Tekeli gibi birçok göçer obasına ev sahipliği yapmaktadır. Bu coğrafyada göçerler, Orta Asya’dan getirdikleri birçok kültür değerini hâlâ canlı şekilde yaşamaktadır. Çalışmada, başta temizleyicilik özelliğiyle karşımıza çıkan külün yapım aşamasından başlanarak değişik uygulamalardaki yeri ve önemi Mersin-Silifke Yörüklerinden tespit edilen örneklerle değerlendirilmiştir. Bu sayede bir dönemin olmazsa olmazı külün kültür hayatındaki önemine değinilmiştir.