The Isnad and Matn Analysis of “There is no contagion...” Hadith Narration

“(Hastalıkta) Bulaşıcılık Yoktur” Hadisinin İsnad ve Metin Açısından Tahlili

Abstract

Hadiths which mentions that “there is no contagion” has been criticized because of its externally contradictory content in the face of reason and also other hadith narrations. Ibn Qutayba (d.276/879), in his monumental work on “mukhtalifu’l-hadith” which is Ta’wilu Mukhtalifi’l-Hadith, clarified the meaning of this hadith by dividing diseases into two: Communicable diseases like plague and non- communicable diseases like leprosayı: However, Abu Bakr arRâzî (b.251/865-d.313/925) who is a prominent medical scholar of the third century AH, accepts both plague and leprosy as a communicable disease. These different approaches to the contagion affect the perception on “there is no contagion” (…َََى َو ْدَعَ َلَ) narrations and directs us to focus on these narrations. In our study, first of all, the isnad of each hadith variant which is narrated within the al-Kutub al-Sittah will be examined, then secondly the meanings of these narrations will be clarified by performing text analysis. At the end of the study, the results which are obtained during the study will be presented.

Özet

“(Hastalıkta) bulaşıcılık yoktur” ibaresini içeren hadisler, erken dönemlerden itibaren akla aykırı bulunarak ya da “Hastalıklı olan sakın sıhhatlilerin yanına sokulmasın” ve “Cüzzamlıdan arslandan kaçar gibi kaçın” gibi hadis rivayetlerine ters düştüğü ifade edilerek tenkid edilen hadis rivayetlerindendir. İhtilafü’l-hadis edebiyatının önemli kaynaklarından Te’vilu Muhtelifu’l-Hadis’inde İbn Kuteybe, (ö.276/879) bu hadisleri açıklarken “bulaşıcılık” kavramını ikiye ayrırarak izah etmiş; veba gibi hastalıkları, kendi zatıyla bulaşıcı olanlar ve cüzzam gibi hastalıkları da kokusu vb. bulaşıcı olup zatında bulaşıcılık bulunmayanlar şeklinde tasnif ederek bu itirazlara cevap vermiştir. Ancak hicri üçüncü asrın tıp âlimlerinden Ebubekir er-Râzî’nin (251-313/865-925), vebayı da cüzzamı da bulaşıcı hastalık olarak vasıflandırmış olması Hz. Peygamber’in bu beyanının nasıl anlaşılabileceği hususunda bizi araştırma yapmaya sevketmektedir. Bununla birlikte; İbn Kuteybe’nin ilgili hadislerdeki bulaşıcılık kavramının hastalığın sirayeti yerine uğursuzluğun sirayeti anlamına geldiğine işareti de “(Sirayet) bulaşıcılık” (…عَدْوَىَ) ifadesindeki muradı anlama çabamızı daha da derinleştirmemizi gerektirmektedir. Çalışmamızda öncelikle, Kütüb-i Sitte kaynaklarında “(Hastalıkta) bulaşıcılık yoktur” (…لَا عَدْوَىَ) beyanıyla nakledilen hadislerin her bir tarîkinin isnad tahlili gerçekleştirilecek ardından da metin tahlili yöntemiyle bu beyanı ile Resulullah(s)’ın muradının ne olduğu tartışılacaktır.