Dergiler / Hitit ilahiyat dergisi / 2018 / Cilt: 17 - Sayı: 34
Sünni Politik Tarih Yazımında İsmâilîlerin Heterodoksluğu
- Sayfa
- 619–648
- DOI
- —
Özet
Abbâsîler, 3./9. yüzyılın başlarından itibaren Sünni paradigmanın temellerini atarak, ona kavramsal açıdan yeni bir veçhe kazandırmıştır. Bu açıdan Sünnet kavramında da bir dizi değişiklikler olmuştur. Nitekim Abbâsîler dönemine kadar Sünnet, kısaca Hz. Peygamber’in söz ve fiillerini kastederken, 9.yy’dan itibaren ise bambaşka bir mânâya evrilerek, ortodoksluğa (doğru öğreti) delâlet etmeye başlamıştır. Elbette ki bu durum, ehl-i Sünnet’den olmayanların “tekfir” edilmesine yol açmıştır. Biz bu çalışmada ehl-i Sünnet’in politik anlamda nasıl ortaya çıktığını, kendinden olmayanları (İsmâilîzm) tecrit etmek sûretiyle nasıl bir öğreti kurmaya çalıştığını anlatmaya çalışacağız. Bu anlamda ehl-i Sünnet’in kanon haline getirdiği tarihsel eserlerin ve kullandıkları argümanların, nasıl tekfir araçları haline dönüştüğünü somut örneklerle göstermeye çalışacağız.
Abstract
The Abbāsids, starting from the beginning of the 9th century, gave the Sunni paradigm a new direction in terms of concept. In this respect there has been a series of changes in the concept of Sunnah. Indeed, until the time of the Abbāsids, Sunnah implied the words and acts of the Prophet, while from the 3th/9th century a different meaning evolved and began to portray orthodoxy (correct doctrine). This, of course, has led to the "infidel" of the non-Ahl-i Sunnah. In this study, we will try to explain how the Ahl-i Sunnah has emerged in political terms and how to try to establish a doctrine in order to isolate those (Ismāilism) who are not self. In this sense, we will try to demonstrate with concrete examples how the historical works and the arguments that the Ahl al-Sunnah has made into canon become transformed into infidel tools. For example, it is known that how the ulama who politicized the issues related to religion, declared the Ismāilis as infidel in order to widen their domains from the 5th/11th century. This situation causes the issue to be separated from the context, shifted to different areas and the main situation is overlooked. Therefore, our main aim here is to explain the reasons, dynamics behind the curtain, rather than the unfaithing of the Ismāilīs.