Nezir Durkilîʼnin Nüzhetüʼl-Ezhânʼı Işığında Kafkasyaʼda İlmî ve Kültürel Durum

Nadher ad-Durgili and the Science And Culture Condition in Caucasia Through His Book Nuzhatuʼl-Adhan

Özet

Tarih ve biyografi alanında yazılan eserlerin Kafkasya bölgesinin öğrenilmesinde önemli yeri vardır. Bu alanda günümüze kadar bulunmuş en son yazılan eserlerden biri Nüzhetüʼ l-Ezhân eseridir. Nezîr Durkilîʼnin tam olarak bitiremediği bu eser, yarım haliyle bile çok önemli kaynaklardan sayılmaktadır. Genel olarak XIX. asırda yaşamış Kafkasyaʼlı âlimlerin hayatlarından bahseden eserde, Sünnî ve Şiî âlimlerin biyografilerine yer verilmekte ve mezheb konusunda bir ayrım yapılmamaktadır. Ayrıca Kafkasya tarihinde unutulmaz bir yeri olan Şeyh Şamilʼin cihâdına ayrı bir bölüm tahsis edilmiş ve bu bölümde Şeyh Şamilʼin biyografisi ile beraber, onun yanında bulunan mücâhid âlimlerin de biyografilerine yer verilmiştir. Eserde ağırlıklı olarak XVIII. ve XIX. asırda yaşamış iki yüz civarında âlimin biyografisine yer verilmiştir.

Abstract

The works which were written on history and biography field play crucial role in understanding if Caucasian region. The one of the latest works on this topic is Nuzhatuʼl-Adhan that reached to our time. This work is considered one of the most important works though Nadhir ad-Durgili could not complete the work. Generally, the work talks about biography of Caucasian scholars who lived in 19th, also biography of Sunni and Shiite scholars took part in the book without sectarianism. On the other hand, one chapter of the work is separated for Sheikh Shamilʼs jihadist movement who is the memorable figure in the Caucasian history as this chapter includes biography of Sheikh Shamil and biography of his jihadist scholars friends. Mostly the book contains biography of two hundred scholars lived in 18th the and 19th century.