Journals / Hitit ilahiyat dergisi / 2020 / Cilt: 19 - Sayı: 1

Divanü Lûgat-it-Türk’te Felsefî İçerikler

The Philosophical Contents of Dīwān Lughāt al-Turk

Pages
151–172
DOI
—

Abstract

Felsefe dille yapılan ve dilde ortaya çıkan bir çalışmadır. Varlığı, insanı, toplumu, ahlâk ve değeri ifade edebilme gücü, bir dilin felsefe potansiyelini de ortaya koyar. Büyük felsefelerin üretildiği diller, varlığı ayrıntılı ve kapsayıcı bir şekilde düşünmeye izin veren dillerdir. Felsefe ve dil arasındaki “dönüşümlü” ve “karşılıklı” ilişki, sadece dilden düşünceye değil, düşünceden dile doğru da yansır; en geniş anlamıyla varlığa verilen anlam, varlığı ifade etmedeki yetenek ve beceri, dilin gelişmesi ve zenginleşmesi yönünde bir katkıdır. Dilin potansiyeli felsefenin, felsefenin potansiyeli de dilin imkânıdır. Dil ile zihin arasındaki yakın ilişki dikkate alındığında, Divanü Lûgat-it-Türk’ün doğrudan kendi dönemindeki ortak akıl ve zihniyete tanıklık ettiği düşünülebilir.

Keywords: Philosophy, Divanü Lûgat-it-Türk, Mahmūd al-Kāšгarī, being, knowledge, Ethics, Aesthetics