La'lîzâde Addülbâkî'de Velâyet Anlayışı

Özet

İslam tasavvufunda velâyet anlayışı ilk dönemlerden itibaren en çok tartışılan konulardan biri olmuştur. Sûfilerin de iştirak ettiği bu tartışmaların temelinde, “Kimler velidir?”, “Veli olmanın şartları nelerdir?” ve “Velilerin sahip olduğu hususi lütuflar nelerdir?” gibi soruların olduğu söylenebilir. Bu tartışmalara iştirak edenlerden biri de Laʽlîzâde Abdülbâkî’dir. Laʽlîzâde Abdülbâkî, XVI. yüzyılın son çeyreğinde ve XVII. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti’nde yaşamış Melâmî meşrep, aynı zamanda Nakşî bir Türk mutasavvıftır. Laʽlîzâde Abdülbâkî’nin velâyet anlayışı aşk ve cezbeye dayanan ve Vahdet-i vücud temelli bir velâyet anlayışıdır. Bu açıdan bakıldığında, onun velâyet anlayışının temelini Bayramî-Melâmiliği’nin velâyet anlayışının oluşturduğu söylenebileceği gibi İbnü’l-Arabî’nin etkisini de görmek mümkündür.