PALYATİF BAKIMDA KANSER REHABİLİTASYONU VE HEMŞİRELİK YÖNETİMİ

Özet

Başlık:PALYATİF BAKIMDA KANSER REHABİLİTASYONU VE HEMŞİRELİK YÖNETİMİÖzet:Günümüzde kanserin tanı tedavisindeki gelişmeler, gittikçe daha fazla sayıda kanserli hastanın daha uzun yaşamasını sağlamaktadır. 1960’lardan beri rehabilitasyon; miyokardiyal enfeksiyon, inme, baş ve spinal kord yaralanmaları, amputasyonla birlikte diğer fiziksel/nörolojik yetersizlikten muzdarip hastalar için bakım programlarının önemli bir parçası olarak kabul edilmiştir. Kansere bağlı kötü prognoz sonucu temel tedavilerin ön plana çıkması nedeniyle rehabilitasyona yeterli ilgi gösterilmemektedir. Ancak palyatif bakım felsefesi hastanın yaşam kalitesinin iyileştirilmesi, temel yaşam aktivitelerini sürdürmesi, semptom kontrolü ve fiziksel fonksiyonları sürdürmesine destek sağlanmayı amaçlandığı için rehabilitasyon hizmetinin önemi de dikkat çekmektedir. Palyatif Bakım Geliştirme Merkezi konsensüs raporunda, hastane ortamında bakım değerlendirmesine ihtiyaç duyan hastaların belirlenmesine yardımcı olmak için birincil tetikleyici kriterlerin ana hatları verilmektedir. Böylelikle hastaların palyatif bakıma yatışları sırasında hangi riskleri barındırdığı ve alınabilecek önlemleri planlamada yardımcı olması amaçlanmıştır. Kanser hastalarında rehabilitasyon tedavisine uyumunu azaltan ve tedaviyi bırakmasına neden olan en önemli faktörler terapiye ilgi eksikliği, tıbbi komplikasyonlar, zaman ve yoğunluk egzersiz programlarının uzun olması, hastalığın evresi ve ulaşım sorunlarıdır. Egzersiz programının yoğunluğu ve uzunluğu, özellikle son dönem kanser hastaları söz konusu olduğunda, hastayı yormayacak ya da sıkmayacak şekilde ayarlanmalıdır. Hemşirelerin kanıta dayalı uygulamaların geliştirilmeleri, hasta odaklı daha kapsamlı araştırmalar yapmaları ve palyatif bakım hastalarının yaşam kalitelerini arttırmaya yönelik çalışmalar içinde aktif bulunmaları önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Palyatif Bakım, Kanser, Rehabilitasyon, HemşirelikDestekleyen kurumlar:Kaynakça:1. Adamsen L, Quist M, Midtgaard J, Andersen C, Møller T, Knutsen L, et al. The effect of a multidimen-sional exercise intervention on physical capacity, well-being and quality of life in cancer patients undergoing chemotherapy. Support Care Cancer 2006; 14: 116- 27. 2. Akdemir, N., Akkuş, Y. Rehabilitasyon ve hemşirelik. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2006;13(1), 82–91. 3. Andersen C, Adamsen L, Moeller T, Midtgaard J, Quist M, Tveteraas A, et al. The effect of a multidimensional exercise programme on symptoms and side-effects in cancer patients undergoing chemotherapy-the use of semi-structured diaries. Eur J Oncol Nurs 2006; 10: 247-62. 4. Barawid E, Covarrubias N, Tribuzio B, Liao S. The benefits of rehabilitation for palliative care patients. Am J Hosp Palliat Care. 2015; 32(1):34-43. 5. Brown WJ, Ford JH, Burton NW, Marshall AL, Dobson AJ. et al. Prospective study of physical activity and depressive symptoms in middle-aged women. Am J Prev Med 2005; 29: 265-72 6. Cheville A. Cancer Rehabilitation. In: Physical Medicine & Rehabilitation, Ed: Braddom RL, Saunders Company, Third Edition, 2007; 1369-98 7. Cheville AL, Kollasch J, Vandenberg J, Shen T, Grothey A, Gamble G, et al. A home-based exercise program to improve function, fatigue, and sleep quality in patients with Stage IV lung and colorectal cancer: a randomized controlled trial, J Pain Symptom Manage. 2013; 45 (5): 811-21 8. Clemens KE, Jaspers B, Klaschik E, Nieland P. Evaluation of the clinical effectiveness of physiotherapeutic management of lymphoedema in palliative care patients. Jpn J Clin Oncol. 2010; 40 (11): 1068-72. 9. Corsonello A, Scarlata S, Pedone C, Bustacchini S, Fusco S, Zito A, et al. Treating COPD in older and oldest old patients. Curr Pharm Des. 2015; 21 (13): 1672-89 10. Curtis EB, Krech R, Walsh TD.. Common symptoms in patients with advanced cancer. J Palliat Care. 1991; 7 : 25-29 11. Dietz JH. Rehabilitation oncology. John Wiley & Sons Inc, New York. 1981 12. Escalante CP, Meyers C, Reuben JM, Wang X, Qiao W, Manzullo E, Alvarez RH, Morrow PK, Gonzalez-Angulo AM, Wang XS, Mendoza T, Liu W, Holmes H, Hwang J, Pisters K, Overman M, Cleeland C. A randomized, double-blind, 2-period, placebocontrolled crossover trial of a sustained-release methylphenidate in the treatment of fatigue in cancer patients. Cancer J 2014:20(1):8–14. doi: 10.1097/PPO.0000000000000018 13. Eyigor S, Akdeniz S. Is exercise ignored in palliative cancer patients? World J Clin Oncol. 2014; 5(3):554-9 14. Fearon K, Strasser F, Anker SD, Bosaeus I, Bruera E, Fainsinger RL, Jatoi A, Loprinzi C, MacDonald N, Mantovani G, et al. Definition and classification of cancer cachexia: an international consensus. Lancet Oncol.2011; 12 : 489-495. 15. Guo Y, Shin KY, Hainley S, Bruera E, Palmer JL. Inpatient rehabilitation improved functional status in asthenic patients with solid and hematologic malignancies. Am J Phys Med Rehabil. 2011; 90 (4): 265-71. 16. Institute of Medicine (2001) Crossing the quality chasm: a new health system for the 21st century. National Academy Press. https://www.iom.edu/Reports/2001/Crossing-the-Quality-ChasmA-New-Health-System-for-the-21st-Century.aspx Erişim Tarihi; 20.07.2018 17. Javier NS, Montagnini ML, Rehabilitation of the hospice and palliative care patient, J Palliat Med. 2011; 14 (5): 638-48. 18. Jensen W, Baumann FT, Stein A, Bloch W, Bokemeyer C, de Wit M, et al. Exercise training in patients with advanced gastrointestinal cancer undergoing palliative chemotherapy: a pilot study. Support Care Cancer. 2014; 22 (7): 1797-806 19. Johansson B, Wentzel AP, Andrell P, Mannheimer C, Ronnback L. Methylphenidate reduces mental fatigue and improves processing speed in persons suffered a traumatic brain injury. Brain Inj 2015:1–8. doi:10.3109/02699052.2015.1004747 20. Kanser İstatistikleri http://kanser.gov.tr/Dosya/2017Haberler/2017_4_subat.pdf Erişim Tarihi; 16.07.2018 21. Kubler Ross E. On Death and Dying. New York, NY, Scribner, 1969 22. Lehmann JF, DeLisa JA, Warren