CHILDHOOD ATTENTION DEFICIT AND HYPERACTIVITY DISORDER AND MENTAL HEALTH AND PSYCHIATRIC NURSING

Özet

Başlık:ÇOCUKLUK DÖNEMİ DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU VE RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİÖzet: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu(DEHB), çocukluk çağında başlayan ve belirtileriyle, günlük yaşamı aksatan ve sonucunda yaşam kalitesinin olumsuz etkileyen bir bozukluktur. Bu derlemenin amacı, DEHB tanılı çocukların sosyal yaşam alanlarında yaşadıkları zorlukları göz önüne alarak Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşiresinin çocuk ve aileye yönelik bakımda dikkat etmesi gereken noktaları sunmaktır. DEHB tanılı çocukların akran, kardeş ve aile bireyleri ile ilişkileri, dil ve anlama süreçlerinin gelişiminde, iletişim kurma ve problem çözme becerilerinde aksama, akademik başarıda sorun yaşama, duygularını ifade etmede zorlanma, öfke duygusunu yönetememe, zorlanılan yaşam durumları ve alanları olarak belirtilmiştir. Farmakolojik tedavinin yanı sıra psiko-sosyal müdahale, ebeveyn eğitimi ve davranış terapisi, bilişsel davranışçı terapi, sosyal beceri eğitimi, okul müdahalesi önerilmektedir. Ayrıca belirtiler anti-sosyal davranışlar ve suç davranışları, yaşam sorunları ile ilgili kurslar da önerilenler arasındadır. Çıkarımlar doğrultusunda hemşirelerin çocuk ve ergenlerin bilgilendirilmesi, farmakolojik , non-farmakolojik tedavi ve terapi programlarına dahil olmasının yanı sıra ekip anlayışı ile birlikte çocuğun ailesininde sürece aktif katılımı sağlanmalıdır. Ancak bu sürecin anlatıcı – dinleyici ilişkisinden farklı olarak katılımcı olmasının daha fazla yarar sağlayacağı düşünülmektedir. Aileye hastalık hakkında eğitim vermek, belirtilen yan etkiler konusunda bilgilendirmek, tedavide aile ve çocukla birlikte, işbirliği içerisinde çalışmak ise hemşirelik girişimlerinin hedeflerini oluşturan diğer önemli unsurlardır. Anahtar kelimeler: Çocuk, DEHB, Hemşirelik, Hemşirelik Bakımı Destekleyen kurumlar: Destekleyen bir kurum ya da kuruluş bulunmamaktadır. Kaynakça: 1. Abacı K. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Annelerinin Anksiyete, Depresyon Ve Psikolojik Dayanıklılık Düzeylerinin Belirlenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2018. 2. Abalı O. Hiperaktivite ve Dikkat Eksikliği. İstanbul. ADEDA Yayıncılık; 2009. 159-201.3. Akalın AOB. Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocukların Abla Ve Ağabeylerinin Sosyal Beceri Düzeyi Ve Kardeş İlişkileri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü; 2005. 76-9.4. Akbas NB, Kilic EZ, Zahmacioglu O, et. al. Attention Deficit and Hyperactivity Symptoms in A Group of University Students and Relations with Temperament and Character Profiles. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2015;28:189-195. 5. Amerikan Psikiyatri Birliği (2014). Ruhsal Bozuklukların Tanısal El kitabı. Çevirenler: Köroğlu E. 5.Baskı. Ankara: Hekimler Yayın Birliği; 2014. 29-36.6. Arslan ŞB, Buldukoğlu K. (11-13 Mayıs 2015). Çocukla Terapötik Görüşmenin Hemşirelik Sürecine Göre İncelenmesi. Uluslararası Katılımlı III. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Kongresi “Erken Müdahale”, Ankara. 657–663.Erişim tarihi 18 Mart 2019, Erişim adresi http://docplayer.biz.tr/33956290-Cocukla-terapotik-gorusmenin-hemsirelik-surecine-gore-incelenmesi.html. 7. Aslan F. Farklı Sosyodemografik Özelliklere Sahip Olan Ailelerin Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Olan Çocuklara İlişkin Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi. Turkiye Klinikleri Public Health Nursing - Special Topics 2016;2(1): 47-53. 8. Ayaz AB, Ayaz M, Yankı Y. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda Sosyal Cevaplılıkta Görülen Değişiklikler. Türk Psikiyatri Dergisi 2013;24(2):101-10.9. Ayuanditaa E, Handayab RM. The Successful ADHD Therapy Result Based on Mother’s Therapy Decision Making Process. Social and Behavioral Sciences 2016;217:1098–102. 10. Betz CL. Attention Deficit Hyperactivity Disorder:Nurses are Important Members of the Team. Journal of Pediatric Nursing 2006;21(3):171-4. 11. Bilge A, Kesin G. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Alanında Bakımın İncelikleri. Türkiye Klinikleri Dergisi Psikiyatri Hemşireliği Özel Sayısı 2015;1(1):32-9.12. Buldukoğlu K. Çocuk – Ergen Ruh Sağlığı Ve Psikiyatri Hemşireliğinin Kavramsal Temelleri. Türkiye Klinikleri Dergisi Psikiyatri Hemşireliği Özel Sayısı 2015;1(2): 1–7.13. Caillies S, Bertot V, Motte J, et.al.Social Cognition in ADHD: Irony Understanding and Recursive Theory of Mind. Res Dev Disabil 2014;35(11): 3191-8.14. Chen JY, Clark MJ, Chang YY, et.al. Anxiety, Decision Conflict, and Health in Caregivers of Children with ADHD: A Survey. J Pediatr Nurs 2015;30(4):568-79.15. Ciuluvica C, Mitrofana N, Grill A. Aspects of Emotion Regulation Difficulties and Cognitive Deficit in Executive Functions Related of ADHD Symptomatology in Children. Social and Behavioral Sciences 2013;78: 390 –4. 16. Çunkuş N, Taşdemir Yiğitoğlu G. Peplau’nun Kişiler Arası İlişkiler Kuramı’na Göre Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Hastaya Hemşirelik Bakımı. Turkiye Klinikleri J Nurs Sci 2018;10(4):370-80. 17. Danciu EL.Multidisciplinary Approach of The Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) Between Hope and Reality. Social and Behavioral Sciences 2011;15: 2967–71. 18. Dereceli Ç. Tai-Chi Programına Katılımın Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan İlköğretim I. Kademe Öğrencilerinin İç- Dış Denetim Odağı Ve Dikkat Düzeylerine Etkisinin Araştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2011. 53-4.19. Durukan İ, Erdem M, Tufan AE ve ark. DEHB Olan Çocukların Annelerinde Depresyon Ve Anksiyete Düzeyleri İle Kullanılan Başa Çıkma Yöntemleri: Bir ön çalışma. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2008;9:217-23. 20. Ercan ES, Aydın C. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Anne- Baba ve Eğitimciler İçin. 5. Basım. İstanbul. Pupa Yayınları; 2014. 17-225.21. Ericson EH. (1984) İnsanın Sekiz Çağı. Çevirenler: Üstün T, Şar V. 2. Baskı. Ankara: Birey ve Toplum Yayınları; 2006. 86-95.22.