Ahmed Hamdi's Book Belagat-ı Lisan-ı Osmani (The Belagat of Ottoman Language)

Abstract

This paper aims at giving information about belâgat in Turkish Literature and Ahmed Hamdi’s book called ‘Belâgat-ı Lisân-ı ‘Osmânî’. When new schools are opened in western system there was need of writing Turkish belâgat books for students who don’t know Arabic. It is a common but wrong information that the first classical belâgat book which had Turkish examples is Ahmed Cevdet Paşa’s Belâgat-ı Osmâniyye. İt is dated back to 188-82. However Ahmed Hamdî’s book dates 1876 and it was written in the classical belâgat tradition. This book has importance because of giving Turkish examples and it is the first and complete belâgat book written after the Tanzimat.

Özet

Bu çalışma çerçevesinde amacımız, Türk edebiyatında belâgata dâir kısa malûmattan sonra Ahmed Hamdî Efendi ve “Belâgat-ı Lisân-ı úOsmânî” adlı eseri hakkında bilgiler sunmaktır. Batılı usullerde yeni okulların açılmasıyla yeterince Arapça bilmeyen öğrencilere Türkçe belâgat kitabı yazılması ihtiyacı hâsıl olur. Yaygın ve yanlış kanaat, bu dönemde yazılmış ilk Türkçe örnekli klâsik belâgat kitabının Ahmed Cevdet Paşa’nın Belâgat-ı Osmâniyye’si olduğudur. Bu eser 1881-82 tarihlidir. Ahmed Hamdî’nin Belâgat-ı Lisân-ı Osmânî’si ise 1876 tarihlidir. Bölümlerini incelediğimizde görülür ki eser klâsik belâgat geleneğine dâhildir. Bu eser hem Türkçe örnekler vermesi hem de Tanzimat’tan sonra yazılmış ilk ve tam belâgat kitabı olması bakımından dikkat çekicidir.