Place of western sources in historical researches in the modern times

Abstract

Foreign sources have a great place in writing Turkistan history. The most important reason for this is foreign rules established after invasions in the region, which locally curtailed collections of official and archival documents of Turkistan. Furthermore, lack of public documents such as diaries, letters, autobiographies, memoirs and media forces historians to look for sources elsewhere. In modern times, because of European expansion s strong position and imperialistic desires intensified researches, observations and views about the region. Many European historians, researchers, observers, travelers, secret agents, missionaries and diplomatic agents came to Turkistan and produced important works about the region. These works contain valuable information about history, political state, social structure, culture, economy and daily life of Turkistan. Because of a strong development in newspapers and serial publications in modern times in Europe, great deal of news, articles and analyzes could be found in journals and newspapers. In recent years, communication devicesprogress has made easier for researches in reaching western sources on the internet, which has increased importance of the western sources.

Özet

Türkistan tarihinin yazımında yabancı kaynakların yeri oldukça geniştir. Bunun en önemli nedeni bölgenin yabancı işgalleri nedeniyle yabancı idaresi altında kalması ve bunun sonucu olarak da yerel resmî ve arşiv belgelerinin bölgenin tarihini yazmada ihtiyaca cevap verecek seviyede oluşmaması yatmaktadır. Ayrıca halkın tarihî olaylar ile ilgili görüş ve düşüncelerini yansıtan günlük, otobiyografi, anı ve mektup gibi materyaller ile medyanın yetersizliği tarihçinin kaynaklarını başka yerlerde aramasına yol açmıştır. Yerel kaynakların yetersizliğine rağmen modern zamanlarda Avrupa yayılmacılığının zirveye çıkmasının bir sonucu olarak Türkistan üzerindeki emperyalist ihtiraslar bölge ile ilgili araştırma, inceleme ve gözlemleri yoğunlaştırmıştır. Batılı birçok tarihçi, gazeteci, araştırmacı, gezgin, gizli ajan, misyoner ve diplomat ya Türkistana gelerek gözlemlerde bulunmuş ya da araştırmalar yaparak bölge ile ilgili önemli eserler meydana getirmiştir. Bu eserler bölgenin tarihi, siyasî durumu, sosyal yapısı, kültürü, ekonomisi ve günlük yaşantısı ile ilgili oldukça önemli bilgiler içermektedir. Modern zamanlarda batıda gelişen gazetecilik ve süreli yayınlara bağlı olarak da bölge hakkında gazetelerde ve dergilerde bölge tarihini geniş bir bakış açısı ile anlamaya yönelik makale, haber ve yorumlar bulunmaktadır. İletişim araçlarındaki gelişime uygun olarak internet üzerinden batı kaynaklarına ulaşımın kolaylaşması Türkistan ile ilgili batılı kaynakların önemini artırmıştır.