ANIMSAMA, UNUTUŞ VE BELLEK: ANDREY TARKOVSKY’NİN NOSTALGHIA’SI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Özet

Sinema araştırmalarında önemli bir yer edinmeye başlayan bellek ve onunlailişkili olarak anımsama ve unutuş fenomenleri, birey ve toplumun kendilerinive tarihlerini anlamlandırmalarında anahtar öneme sahiptir. Nostalji kavramı,1688 yılında Johannes Hofer tarafından, memleketlerine dönük sıla hasreti çeken askerlerin bir hastalığı olarak tanımlanmıştır. Sonraki yıllarda ise yaşanılanzaman-uzamdan bir ayrılığı, uzaklaşmayı tanımlayan daha geniş bir kavram olarak kullanılmaya başlamıştır. Yaşanılan çağa karşı bir rahatsızlıktan ve korkudan beslenen nostalji, geçmişin metalaşması olarak anlam kazanmaya başlamış,sanat ve gündelik yaşamda önemli biçimde yer bulmuştur. Bu çalışmada, çağdaşRus sinemasında önemli bir yere sahip yönetmen Andrey Tarkovsky tarafından1983 yılında çekilen Nostalghia filmi incelenmiştir. Filmdeki ana karakterler olanAndrei, Eugenie, Domenico ve Andrei’nin dolayımıyla Sosnovky karakterlerianımsama, unutma, bellek ve bunlarla ilişkili biçimde nostalji kavramının imlediği zaman-uzam çerçevesinde nitel yaklaşımla betimsel içerik analizine tabitutulmuştur. Bu yolla nostaljik imgelemenin idealleştirilmiş bir çağa yönelerekve tarihi tersine çevirerek hem bireysel hem de toplumsal sorunlara bir çözümsunmaya çalıştığı görülmüştür.