THE MECMUA OF GÖYNÜKLÜ AHMED EFENDİ

Abstract

Some Ottoman ulemas and statesmen had been penned some texts which were named “Mecmua” on various topics as combining religious and non-religious writings. Concordantly, the Mecmua which was covering some notes and writings in the religious and non-religious works of Göynüklü Ahmed Efendi, who was a Ottoman finance bureaucrat in the 18th century, is examined in this study. In the study, firstly Berlin and Rado, which have been known copies of mecmua, are introduced, afterwards the ‘mecmua’ is handled by its all aspects as depicting the exoterical and physical specifications of each copy. Records, which were taken by Ahmed Efendi, the author, about the Prut, Mora, Austria and Iran campaigns, in the Mecmua, differentiate it and give prominence among its’s counterparts. These records, besides being a primary source for those times, are unique as well because they involve some data which are not covered by the contemporary sources.

Özet

Bazı Osmanlı ulemâsı ve devlet adamları, çeşitli konulara dair dinî ve din dışı yazıları bir arayagetirmek suretiyle “Mecmua” adı verilen eserler kaleme almıştır. Bu bağlamda çalışmamızda, birXVIII. yüzyıl Osmanlı maliye bürokratı olan Göynüklü Ahmed Efendi’nin bazı notları ile dinî ve dindışı çeşitli eserlerdeki yazılardan derlediği "Mecmua"sı incelenmiştir. Araştırmada, öncelikleMecmua'nın bilinen iki nüshası olan Berlin ve Rado nüshaları tanıtılmış, daha sonra her ikinüshanın şeklî/fizikî özellikleri ve muhtevaları ortaya konulmak suretiyle mecmua tüm yönleriyle elealınmıştır. Eserde müellif Ahmed Efendi’nin bizzat katıldığı ve şahsî tanıklıklarına dayanarak kalemealdığı Prut, Mora, Avusturya ve İran seferlerine ait tarihî kayıtlar ise mecmuayı emsallerindenayıran önemli bir özellik olarak ön plana çıkmaktadır. Bu kayıtlar, sözkonusu dönemler için birincilkaynak olmanın yanı sıra, çağdaş kaynaklarda bulunmayan bazı bilgileri ihtiva etmesi sebebiyle eşsizmahiyettedir.