The corner of the horn: An architectural review of the leaded magazine in Galata İstanbul

Abstract

Altınboynuz olarak da bilinen Haliç’in, kuzeydoğu köşesini tarifleyen çok katmanlı bir anıt İstanbul’un kentsel kıyı bölgesinin mimarlık tarihini Bizans’tan Osmanlı’ya uzanan bir kesitte ilişiklendirir: Galata Hisarı; Haliç zincirinin bağlantı noktası; Yeraltı Camisi; ve Kurşunlu Mahzen. Mekanının tarihi önemiyle koşut olarak, bu çok isimli ve işlevli yapıya özgün ve ikincil kaynaklarda, gerek tekil gerekse de başka konular kapsamında, bol atıfta bulunulmuştur. Ne var ki, bu birikim mimari olarak yerindeki yapı kısımları ve kalıntılarının derinlemesine incelenmesi ve tarihsel gelişim üzerinden yeterince değerlendirilmemiştir. Bu monografik yazı kaynaklar ve verileri Kurşunlu Mahzen’in tarihsel işlevleri bağlamında yeniden yorumlamaktadır: Liman hisarı, köprübaşı, silah mahzeni, un deposu, gümrük, kent girişi, cami ve karantina. Yapının tarihi dönemleri bu başlıklarda ortaya konurken, asıl konu sıradan bir askeri yapı tipolojisinin sıradışı dönüşümlerinin izlerinin sürülmesidir, ki bu farklı alanlarda karşılaştırmalı analizleri gerektirmiştir. Kurşunlu Mahzen’in nesnelleştirilmesi ve tarihi katmanlarının görselleştirilmesi yazının en belirgin katkılarındandır.