TYPES OF POTTERY IN THE CERAMIC FINDS OF THE NIKSAR FORTRESS EXCAVATION IN 2021

Abstract

This study evaluated 655 ceramic kinds and types (form) found in the Niksar Castle 2021 excavation. The earliest examples of ceramics identified belong to the Hellenistic period, and the late examples belong to the last years of the Ottoman period. Most of the ceramics belong to the 11-14th century range, while the 81 examples introduced in total have typical medieval ware features. The ceramics spread over a broad period, with six main vessel types determined: Plates, bowls, pots, pottery, jugs and sphero-conical vessels. Pots are the numerically richest group in numbers, with 323 samples and their subtypes. Pottery ranks second with 143 samples, while pedestals rank third with 126 samples, jugs fourth with 31, caps fifth with 16, bowls sixth with 14 samples. Spherical-conical-bodied vessels rank last, with two samples making less than 1%. All of the ceramics were wheel-produced and constitute two main groups in terms of construction and decoration techniques: Glazed and unglazed, with glazed and unlined samples in both groups. In terms of paste, line, additives, baking degree, form, surface treatments, glaze and decoration features, the Niksar Castle finds show common features with other centers, and local production differences are not significant.The ceramics come from the building area in front of the eastern wall of the inner castle. The 2021 excavations could not yet reach the ground level of the buildings. This part shows the characteristics of the rubble of carelessly built walls, which were subsequently added to the main structure in the form of mortar or drywall, and that of a mixed structure including waste material that does not allow stratigraphy. The ceramics evaluated were daily used and came from areas in the trenches KIV-c5, KIV-d5, KIV-e5, KV-a5, KV-a5, LIV-d1, LIV-e1, LV-a1 and LV-b1; we could not define the functions of these trenches at the moment. Except for the Hellenistic and Roman periods, the ceramics are similar in terms of technology, form and decoration.

Özet

Bu çalışmada Niksar Kalesi 2021 yılı kazısında ele geçen 655 adet seramik tür ve tipleri (form) açısından değerlendirilmiştir. Seramiklerin tespit edebildiğimiz erken örnekleri Helenistik, geç örnekleri ise Osmanlı döneminin son yıllarına aittir. Seramiklerin çoğunluğu ise 11-14. yüzyıl aralığına ait olup tanıtılan toplam 81 adet örnek tipik Ortaçağ malları özelliğine sahiptir. Geniş bir zaman dilimine yayılan seramiklerde tabak, kâse, çanak, çömlek, testi ve kürevî-konik kaplar olarak 6 ana kap tipi belirlenmiştir. Seramikler içinde sayısal olarak en zengin grubu 323 örnekle alt tipleriyle birlikte çanaklar oluşturur. İkinci sırayı 143 örnekle çömlekler, üçüncü sırayı 126 örnekle kaideler, dördüncü sırayı 31 örnekle testiler, beşinci sırayı 16 örnekle kapaklar, altıncı sırayı 14 örnekle kâseler oluşturur. Son sırayı ise 2 örnekle %1’in altında kalan kürevî-konik gövdeli kaplar oluşturur. Tamamı çarkta üretilen seramikler yapım ve bezeme tekniği açısından sırlı ve sırsız olarak iki ana grup oluşturmakta, her iki grupta astarlı ve astarsız örnekler bulunmaktadır. Hamur, astar, katkı, pişme derecesi, form, yüzey işlemleri, sır ve bezeme özellikleri açısından Niksar Kalesi buluntuları diğer merkezlerle ortak özellikler göstermekte olup yerel üretim farkları çok fazla değildir. Seramikler iç kalenin doğu surunun önündeki yapı alanından gelmektedir. 2021 yılı çalışmalarında henüz yapıların zemin seviyesine inilememiştir. Bu kısım ana yapıya sonradan eklenen harçlı veya kuru duvar şeklinde özensiz olarak yapılmış duvarların döküntüsü ile atık malzemenin de yer aldığı, stratigrafi vermeyen karışık bir yapı özelliği göstermektedir. Değerlendirdiğimiz seramikler günlük kullanım amaçlı olarak KIV-c5, KIV-d5, KIV-e5, KV-a5, KV-a5, LIV-d1, LIV-e1, LV-a1 ve LV-b1 açmalardaki, şu an işlevini tanımlayamadığımız mekânlardan gelmiştir. Helenistik ve Roma dönemi dışında seramikler teknoloji, biçim ve bezeme özellikleri açısından benzerdir.