SHAFA RIGHT AND ITS BORDERS IN ISLAMIC LAW

Abstract

Special emphasis is given to the provision of water for people in Islamic law. In the early periods when Islamic law sources were formed after the birth of Islam, the right to drink water, which is seen in shirb right, is seen as shafa right in later centuries. Shafa right is expressed in the narrowest sense as the right to provide the water necessary for man into thirst. In other saying shafa right is seemed as the right to supply the water that a person needs in his daily life. When this right is used in the water, it is important that the water is general and special water. There is freedom in the use of shafa right in the general waters. Freedom is also accepted in special waters except mohraz waters. It is not considered the presence of shafa right in the mohraz water. This right can be used with owner's permission or who used this right in to the state of necessity. The person who is using mohraz water in case of necessity must indemnify it. There is a close interest with shafa right the selling of the waters. Some lawyers give permission to sell water within the scope of shafa right. But some lawyers say that the water which is seemed in shafa right must be free of charge.

Özet

İslam hukukunda insanların su ihtiyacının karşılanmasına özel bir önem verilmektedir. İslamiyetin doğuşundan sonra İslam hukuku kaynaklarının oluştuğu ilk dönemlerde şirb hakkı içerisinde görülen su içme hakkı daha sonraki yüzyıllarda şefe hakkı olarak isimlendirildiği görülmektedir. Şefe hakkı, en dar anlamda insanın susuzluğunu gidermesi için gerekli su ihtiyacını sağlama hakkı olarak ifade edilmektedir. Geniş anlamda insanın günlük hayatında ihtiyaç duyduğu suyu temin etme hakkı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu hakkın sularda kullanılmasında suyun genel ve özel su olması önem arz etmektedir. Genel sularda şefe hakkının kullanımında serbestlik bulunmaktadır. Muhrez sular hariç olmak üzere özel sularda da serbestlik kabul edilmektedir. Muhrez sularda şefe hakkının varlığı kabul edilmemektedir. Bu sularda şefe hakkının kullanılabilmesi zaruret durumunun olması veya malikinin izni gereklidir. Zaruret halinde bulunan kişinin muhrez suyu kullanması durumunda bunu tazmini gerekir. Şefe hakkı ile yakın ilgisi bulunan suların satışında şefe hakkı kapsamındaki suların satışına cevaz verenler olmakla beraber daha çok bunun ücretsiz olması gerektiği yönünde görüş belirtenler bulunmaktadır.