The Preview of a Volcanic Bomb Found in Meke Maar

Abstract

A volcanic bomb was discovered during an excursion to Karapinar (Konya), in October, 2002. it was located at North side of Meke Maar which is 8km. southwest of Konya, Karapınar. It's major axis-minor axis are 55cm. X 37cm. and it is 60kg in weight. Athough the volcanic bomb was found near Meke Maar, our further studies showed that the origin of it was Ayirtmeke pyroclastic volcanic cone. Our studies proved that the age of Meke maar is older than Ayirtmeke cone. Also, our studies in the area showed that the age of postvolcanic activity have developed in the last 7000 years. This volcanic bomb is the biggest one that was found in Turkey so far. As the surface is cracked and checkered we concluded that it is a breadcrust volcanic bomb. It is so sad that, we didn't get a chance to compare this volcanic bomb with the previously found ones in Turkey, as there wasn't any record of them. Calculation of the energy amount during explosion of a pyroclastic cone, the speed of the volcanic bomb, the time of flight between the ejection and the fall the highest point that it traveled in the athmosphere helped us to have an idea about the size and the power of the explosion. Our wish is to shed some light to other similar studies.

Özet

Konya'nın Karapınar ilçesinin yaklaşık 8 km güneydoğusunda yer alan Meke maarının kuzey yamaçlarında, yöreye 2002 yılı Ekim ayında yapmış olduğumuz bir ekskürsiyon esnasında, tarafımızdan uzun ekseni 55 cm, kısa ekseni 37 cm olan 60 kg ağırlığında bir volkan bombası bulunmuştur. Bu volkan bombasının, Meke maarında bulunmasına rağmen, buradan kaynaklanmayıp, Meke maarının yaklaşık 3.5 km güneydoğusunda bulunan Ayırtmeke piroklastik volkan konisinden fırlatıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla Meke maarının yaşının Ayırtmeke konisinden daha yaşlı olduğu bu tespite dayanılarak ispatlanmıştır. Yöredeki postvolkanik faaliyetler, değişik kaynaklarda Würm 'e dönemine yaşlanmaktadır. Oysa ki, tespitlerimize göre yöredeki postvolkanik faaliyetler son 7000 yıl içinde gelişmiştir. Bulunan volkan bombası, Türkiye 'de şimdiye kadar bulunanlar içerisinde en büyüklerinden biri olup soğuma şartlarına bağlı olarak yapılan sınıflandırmada ekmek kabuğu şeklindeki volkan bombası tipine girmektedir. Bugüne kadar Türkiye 'nin volkan bombası envanterinin çıkartılmamış olması nedeniyle bulunan volkan bombasını kıyaslama imkanı olmamıştır. Çalışmamızda, bir piroklastik koninin patlaması esnasında ortaya çıkan enerji miktarı, volkan bombasının hızı, patlama anından itibaren yere çakılana kadar geçen süre ve atmosferde maksimum yükseldiği seviye rakamsal olarak hesaplanmak suretiyle patlamanın büyüklük ve şiddeti konusunda da bilgi verilmiştir. Dileğimiz çalışmanın benzer tarzdaki çalışmalara ışık tutmasıdır.