The Problem of Will in Mulla Sadra

Abstract

According to Mulla Sadra, the will is an existential phenomenon that is free from the essence. Therefore, there is no essential and correlational definition which contains its truth completely. As a matter of fact, the definition made by Mulla Sadra is a nominal definition. Mulla Sadra, unlike the former philosophers and the theologians, expressed that the will is homogeneous with existence for the first time. Moreover, he claims that characteristics of the will and the existence is the same. According to this approach, the first feature of the will is that it has a shared meaning like existence. In other words, concept of the will involves the same signification when it is used about God and the creatures. The second feature of the will, like existence too, indicates varied existential grades. That is to say, the will is a single truth, but it has different existential grades and is manifested in a different way in every aspects of the being. Therefore, it has its own domination and is obligatory in some grades while it is only propable in others. In this way, Mulla Sadra solved the problems that would arise when the divine will has both essential and intellectual qualities. In addition, he explained that the will is eternal for God, temporal for the human beings.

Özet

Molla Sadrâ’ya göre irade mâhiyetten arî varlıksal bir olgudur. Bu yüzden hakikatinibir bütün olarak ihtiva edecek özsel ve ilintisel tanımı yoktur. Nitekim MollaSadrâ’nın yaptığı tanım da lâfzî/adsal bir tanımdır.Molla Sadrâ selef filozof ve mütekellimlerden farklı olarak ilk defa iradeninvarlıkla özdeş olduğunu söyledi ve varlığın özelliklerinin iradeye nispet verdi. Buyaklaşıma göre iradenin ilk özelliği varlık gibi ortak anlamlı bir kelime olmasıdır. Yaniirade kavramı Allah Teâlâ hakkında kullanıldığında ihtiva ettiği anlam ile mahlûklarhakkında kullanıldığında ihtiva ettiği anlam birdir.İradenin ikinci özelliği yine varlık gibi farklı derece ve mertebelere delalet etmesidir.Yani irade tek bir hakikat olmak beraber farklı mertebelere ve şiddet ve zaafasahiptir ve varlığın her mertebesinde farklı bir şekilde tecelli eder. Bu yüzden hermertebede kendisine has hükümleri vardır ve bir mertebede vacip iken başka birmertebede mümkündür.Molla Sadrâ bu yöntemle ilâhi iradenin hem zâti ve hem de fiili sıfat olmasıdurumunda ortaya çıkacak problemleri çözdü ve iradenin kadimde kadim, hadistede hadis olduğunu açıkladı.