Journals / Ankara Üniversitesi SBF Dergisi / 2010 / Cilt: 65 - Sayı: 4

Can the extra role positive behaviors be predicted by personal and attitudinal factors?

Rol ötesi olumlu davranışlar kişisel ve tutumsal faktörlerle öngörülebilir mi?

Pages
41–66
DOI
—

Abstract

Employees show many positive or negative extra role behaviors in the organizational context.Citizenship behaviors of those are positive extra role behaviors that seen as significant for organizationalsuccess and performance. The purpose of this study was to explore the effects of personal and attitudinalfactors in predicting the citizenship behaviors in a frame of structural model. The survey was administered tothe 327 bank employees for this study. The data in this study were analyzed with the Structural EquationModeling techniques using Amos 16.0 statistical program.Results indicate that job satisfaction and self efficacy have significant role in predicting the altruism,conscientiousness, sportsmanship, courtesy and civic virtue dimensions of citizenship behaviors. Moreoverjob satisfaction mediates the relationships between self efficacy and all dimensions of citizenship behaviors.Ultimately it was discovered that along with the independent effects of self efficacy as personal factor and jobsatisfaction as attitudinal factor, job satisfaction has a mediator role in predicting extra role positivebehaviors.

Özet

Örgütsel bağlamda çalışanlar rollerinin ötesinde olumlu veya olumsuz birçok davranış biçimlerisergilemektedirler. Bu davranışlardan örgütsel başarı ve performans açısından önemli görülen vatandaşlıkdavranışları, rol ötesi olumlu davranışlardandır. Bu çalışmanın temel amacı, vatandaşlık davranışlarınınaçıklanmasında kişisel ve tutumsal faktörlerin etkilerinin bir yapısal eşitlik modeli çerçevesindearaştırılmasıdır. Bu kapsamda özel bir bankanın çalışanlarından oluşan toplam 327 kişilik örneklemden anketyöntemi kullanılarak veri toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler Yapısal Eşitlik Modellemesi tekniğiyleAmos 16.0 istatistik programı kullanılarak değerlendirilmiştir.Elde edilen bulgular, örgütsel vatandaşlık davranışları boyutlarından diğergamlık, vicdanlılık,nezaket, centilmenlik ve sivil erdem davranışlarının açıklanmasında öz yeterlilik ve iş tatmini değişkenlerininönemli rolleri olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca tüm vatandaşlık davranışları ile öz yeterlilik değişkenleriarasındaki ilişkilere iş tatmininin aracılık ettiği görülmüştür. Sonuçta rol ötesi olumlu davranışlarınınöngörülmesinde, öz yeterlilik gibi kişisel bir faktör ile iş tatmini gibi tutumsal bir faktörün bağımsızetkileriyle birlikte, iş tatmininin bu süreçteki aracılık rolleri ortaya çıkarılmıştır.