Determining the collision apportionment of fault by using Multi-Criteria Decision Making Approach

Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı ile Çatma Kusur Oranlarının Belirlenmesi

Abstract

Collision accidents constitute a significant percentage of maritime accidents, and they still continue to occur despite many precautions taken within international and national rules. The stage of determining the fault distribution of ships after collision accidents is carried out by experts appointed by the courts. This process is carried out by detecting the violations in the implementation of the collision prevention rules and determining the apportionment of fault. Due to the complexity of the problem, it could be challenging to make an objective decision with this traditional method, which is quite complex and requires many evaluation criteria to be considered at the same time. In this study, a model algorithm was proposed by using multi-criteria decision making methods in order to provide decision support to the experts. In the collision accident analysis, the weighting of the rule criteria applied for the collision was structured with the AHP method, and the TOPSIS method was used to detect the faults of the ships over the same criteria. An excel-based interface was created in which experts will employ the multi- criteria decision-making method where a model application was created based on precedent decisions. As a result of these applications, the model outputs were validated with the court decisions and observed similar results.

Özet

Çatışma kazaları deniz kazalarının önemli bir yüzdesini oluşturmakta olup, uluslararası ve ulusal kurallar dahilinde birçok önlem alınmasına rağmen halen yaşanmaya devam etmektedir. Çatışma kazaları sonrası gemilerin kusur dağılımının belirlenmesi aşaması mahkemeler tarafından görevlendirilen bilirkişilerce yürütülmektedir. Bu süreç çatışmayı önleme kurallarının uygulanmasındaki ihlallerin tespit edilerek yüzdesel kusur oranının belirlenmesi şeklinde gerçekleştirilmektedir. Oldukça karmaşık ve çok fazla değerlendirme kriterinin aynı anda göz önünde bulundurulması gereken bu geleneksel yöntem ile problemin karmaşıklığından dolayı objektif karar vermek oldukça zor olabilmektedir. Bu çalışmada bilirkişilere bu noktada karar desteği sağlayabilmek amacıyla çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak model algoritması oluşturulmuştur. Çatışma kazası analizinde çatışma için uygulamada olan kural kriterlerinin ağırlıklandırılması AHP yöntemi ile yapılandırılmış, aynı kriterler üzerinden gemilerin kusurlarının tespiti için TOPSIS yöntemi kullanılmıştır. Bilirkişilerin çok kriterli karar verme yöntemini kullanacağı excel tabanlı arayüz oluşturulmuş ve emsal karar verilen mahkeme kararları üzerinden model uygulaması yapılmıştır. Bu uygulamalar sonucunda emsal karar verilen mahkeme kararları ile model çıktıları benzer sonuç vermiştir.